Hep güzel, hep masum, hep aşık Türkiye çağdaş sanatında melodram sineması izlekleri ve kadın figürü

Abstract

Türk toplumunun ortak hafızasında kalıcı bir yere sahip olan Yeşilçam sineması özellikle melodram türü filmleriyle toplumsal cinsiyet normları üzerinden kadın-erkek kimliğinin inşasında etkili bir rol oynamaktadır. Modernleşme süreci ile birlikte değişen toplumsal, kültürel ve ekonomik yeniliklere rağmen geleneksel zihniyet, kadınlara ilk görevinin iyi bir eş ve anne olması gerektiğini, karakter bakımından ise her zaman sadakatli ve bağışlayıcı olmalarını hatırlatmaktadır. Yerli melodramlarda her zaman edilgen, güzel, masum ve âşık olmaları beklenen kadınlara atfedilen roller, davranış kalıpları ve görünümler, sanat çalışmalarımın ve bu çalışmalara kaynaklık eden bu eser metninin ana izleğini oluşturmaktadır. Kadınlara atfedilen edilgenliğin bireysel karakterden yoksun birer stereotipe dönüşümü, feminist bir yaklaşımla irdelenmektedir. Resim, video, enstalasyon gibi mecralar aracılığıyla melodram olgusunun çeşitli boyutları ele alınmakta, özellikle toplumsal cinsiyet rolleri ve kalıplarına odaklanarak, izleyicinin bu tür filmlerin kültürel açılımlarını sorgulayabileceği bir sanatsal yaklaşım ortaya konmaktadır.

Yeşilçam cinema, which has a permanent place in the common memory of Turkish society, has also an important effect on instructing gender identities by way of melodrama movies. Despite the social, cultural and economic changes came with the modernisation process, the traditional mind-set of these movies remind women to be a good wife and mother in the first place with a faithful and forgiving personality. The behavioural patterns, appearances and roles imputed to the women who are always being expected to be passive, beautiful, innocent and the lover are the main themes of the artworks and the studies in this thesis. The passiveness imputed to the women that transforms them to the non-individual stereotypes is examined with a feminist approach. By the medias as painting, video and installation, the phenomenon of melodrama is studied with different aspects. An artistic approach that allows the spectator question the cultural codes of this type of movies, is presented by focusing particularly on the gender roles.