Matüridi’nin düşüncesinde Allah tasavvuru (Kitabü’t-Tevhid örneği)

Abstract

MÂTÜRÎDÎ'NİN DÜŞÜNCESİNDE ALLAH TASAVVURU ( KİTÂBÜ'T-TEVHÎD ÖRNEĞİ ) İslam Dininin esasını oluşturan iman bahislerinden biri olan ulûhiyet meselesi, İslam Düşünce Geleneğinde bütün yönleriyle ele alınmış ve tartışılmıştır. Sahabe döneminin sonlarından itibaren, Allah'ı hakkıyla tanımak ve murad-ı ilahîyi anlamak için ortaya çıkan çeşitli ekoller tarafından Allah'ın varlığı, birliği, zatı, sıfatları ve diğer ilahiyat meselelerine dair farklı görüşler ileri sürülmüş ve bu alanda zengin bir literatür oluşmuştur. Bu alanda söz söyleyen, kıymetli eserleriyle değerli fikirler ortaya koyan yetkin ilim adamlarından biri, aynı zamanda Mâtürîdiyye mezhebinin kurucusu sayılan Ebû Mansûr el-Mâtürîdî'dir. O, günümüze kadar ulaşmış bulunan Kitâbü't-Tevhîd isimli özgün kelâm eserinde ve bir Kur'an tefsiri olan Te'vîlâtü'l-Kur'an'da ulûhiyetle ilgili konuları geniş ve doyurucu bir şekilde ele almış ve açıklamıştır. Mâtürîdî'nin meseleleri izah ederken aklî istidlâllerde bulunmakla birlikte nakle büyük bir önem verdiği ve nakli belirleyici kabul ettiği görülmektedir. Onun Allah nitelendirmelerine bakıldığında ise, Rabbi ile arasındaki kalbî/ duygusal bağ kendini hemen hissettirmektedir. Name and Surname: Hasan Nas Field: Theology Programme: Kalam Supervisor: Doç. Dr. Adil Bebek Degree Awarded and Date: Master - September 2005 Maturidi, The Conception of Allah

THE CONCEPTİON OF ALLAH İN AL-MATURİDİ'S THOUGHT ( THE MODEL OF KİTAB AL-TAWHİD ) In the Islamic Tought Tradition, the problem of the divinity which is one of the subjects of the faith that constitutes the base of Islam has been researched and argued with all its aspects. From the last years of the disciples's period of Mohammed, in order to know Allah in truth and understand the wich of Allah many schools of kalam (Islamic Theology) were being formed. These schools advanced different ideas about existence of Allah, his unity and the other problems relating divinity. In this field many boks have been written. One of the scholars of this field with his full competence way al-Maturidi who also founded the Maturidiyye school of kalam has many ideas in this field. Al-Maturidi in kitab al-Tawhid and Tavilat al-Quran researched the problem of divinity. In these books of unity through using al-Maturidi, explains the problems inferences and transports from Quran and hadith. In spite of the fact that al-Maturidi uses the inference, he also accepts the nahl (Quran and hadith) as source for understanding of the problems of divinity.