Cumhuriyet dönemi kültür ve sanat politikaları bağlamında inkılâp sergileri ve yurt gezileri (1923-1943)

Abstract

stiklâl Savaşı’nın temel dayanaklarından biri olan ulusal egemenlik ilkesi, savaşın başarıyla sonuçlanmasından sonra yeni kurulan devletin temel prensibi olarak belirlenmiş, bütün yasal ve yönetimsel düzenlemelerde bu ilkeye göre hareket edilmesi kararı alınmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin ana unsurlarından ulusal egemenlik ve halkçılık ilkeleri, aynı zamanda ülkenin sanat politikasının yönünü de belirlemiştir. Ulusal egemenliğe dayanan kültür politikaları bağlamında hedeflenen program, sanat eğitimi faaliyetlerinin ülkenin her yerine ulaşması olmuştur. Gazi Mustafa Kemal Atatürk bu hedef doğrultusunda sanatçıyı en iyi destekleyecek kurumun devlet olacağını görmüş ve bu görüşü Türkiye Cumhuriyeti’nin devlet politikası olarak desteklenmiştir. “Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli kültürdür” diyen Atatürk, güzel sanatlar alanındaki çalışmaları yönlendirmiş, sanatçılar ile halk arasında bağ kurmayı amaçlayan, sanatçıların eserleri aracılığıyla devrimleri gelecek nesillere aktarmalarına zemin hazırlayan kültür ve sanat faaliyetlerine özel bir önem vermiştir. Bu amaçla desteklenen faaliyetler arasında Cumhuriyetin 10. Yıl Dönümü adına 1933 tarihinde düzenlenen ve sonraki yıllarda da devam eden “İnkılâp Sergileri” yer almıştır. Ulusal egemenlik ilkesinin, devrim ruhunun toplum nezdinde temellendirilmesi adına İnkılâp Sergilerinin açılış tarihinin Cumhuriyet Bayramı olarak seçilmesi büyük anlam taşımaktadır. Sanatçılar ve halk arasındaki bağı güçlendirecek bir adım daha atılmış, halkın sanata ulaşmasının ötesinde sanatçının halka ulaşması için “yurt gezileri” düzenlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, İnkılâp Sergilerinin ve sanatçı ile halk arasında bağ kurmayı amaçlayan Yurt Gezilerinin dönemin kültür politikalarına ne yönde katkıda bulunduğunu belirlemeyi içermektedir. Çalışma, devrim ruhunu gelecek nesillere aktarmak amacıyla devletin kültür ve sanat politikalarına verdiği desteği anlamlandırmakla birlikte devlet destekli sergi ve gezilerin Cumhuriyet’in ilk on yılının sanatsal izdüşümüne karşılık gelen ilk örnekler olması adına önemlidirThe principle of national sovereignty, one of the main pillars of the War of Independence, was determined as the basic principle of the newly established state after the successful conclusion of the war. It has been decided to act according to this principle in all legal and administrative regulations.The principles of national sovereignty and populism, which are among the main principles of the Republic of Turkey, also determined the direction of the country’s art policy. The programs of cultural policies were based on national sovereignty and targeted to reach all parts of the country for arts education activities. Gazi Mustafa Kemal Atatürk saw that the state would be the best support of the artist in line with this goal, and this view was supported as the state policy of the Republic of Turkey. Proclaiming “The foundation of the Republic of Turkey is culture,” Atatürk directed the works in the field of fine arts, with special importance paid to cultural and artistic activities that aim to establish a relationship between artists and the public and enable artists to transfer revolutions to future generations through their works. Among the activities supported for this purpose were the “Revolution Exhibitions”, which was held for the first time in 1933 celebrating the 10th Anniversary of the Republic and continued in the following years. It is significant that the opening date of the Revolution Exhibitions was chosen as the Republic Day in order to underline the principle of national sovereignty and the spirit of revolution in society. Another step aiming to build a closer relationship between artists and the public, “Country Tours” were organized in order for the artists to reach the public beyond the public’s access to art. The aim of this study is to determine how the Revolution Exhibitions and the country tours aiming to establish a relationship between the artist and the public contributed to the cultural policies of the period. The study shows the support of the state to culture and art policies in order to transfer the revolutionary spirit to the future generations, in addition, state-sponsored exhibitions and trips are important in terms of being the first examples corresponding to the artistic projection of the first decade of the republic.