SSCB. Azerbaycan ve Türk Ceza Hukuklarında cezanın amacı ve yaptırım türleri

Abstract

Tezimiz iki ana başlık altında incelenmiştir, bunlardan ilki cezanın amacı diğeri yaptırım türleridir. Her ana başlık altında kullanılan üç hukuk sistemi var. Bunlar Sovyet, Azerbaycan ve Türk ceza hukuk sistemleridir. Karşılaştırmalı hukuktaki diğer düzenlemelere çok kısa değinilmiştir. Cezanın amacı konusunda ilk ele alınan hukuk sistemi Sovyet Ceza Hukukudur. 1958 Esasları m.20 ve 1961 ACK m.20 ile gerçek anlamda ıslah, yeniden eğitme özel önleme amaçlarının benimsendiğini gözlemliyoruz. ETCK da (1926-2005) cezanın rasyonel amacına yer verilmemiş hem uygulama hem doktrin görüşlerinin daha çok uzlaşmacı teorilerden yana olduğu görülmüştür. Sovyetler sonrası yürürlüğe giren yeni Rus ve Azerbaycan Ceza yasaları 1996 tarihli RCK m.43/ 2 ve 1999 tarihli ACK m.41 cezanın ıslah, önleme amacını benimsenmiş yeni olarak sosyal adaletin sağlanması amacını da düzenlenmiştir. 2005 tarihinde yürürlüğe giren YTCK da kanun koyucu cezanın amacını ayrı madde halinde düzenlememiş sadece ceza yasasının görevleri ve amacının yer aldığı ilk maddesinden yola çıkarak genel ve özel önleme amaçlarının türk hukuk sisteminde halen geçerli olduğunu kanıtlamıştır. 1958 tarihli SSCB Ceza Mevzuatı Esasları m. 21 toplam on ceza türünü öngörmüş ilaveten ölüm cezası ise m.22 de düzenlenmiştir. Rusya Federasyonu Ceza Kanunu m.44 12 tür cezayı içermektedir. Azerbaycan yeni ceza hukuk sistemi Rusya ile benzer yönde düzenlemeye yer vermiş, fakat ölüm cezasını benimsememiştir, (m.42) 2005 tarihli 5237 sayılı yeni TCK sadece cürümleri düzenlemiş kabahatler ise 5326 sayılı ayrı yasada yer almıştır.

Our thesis was studied under two main head, first of them was punishment aim other one were kind of punishments. There were three law system under each main head. These are Soviet, Azerbaijan and Turkish Criminal Laws. The first law system under punishment aim subject was Soviet Criminal Law System. 1958 USSR Criminal Code article 20 and ACC a.20 were accepted aims retrubution and education for penalties. Old Turkish Criminal Code (1926-2005) had not any article inside the code about punishment aims. But one the practise and doctrine were accepted mixed theories. After Soviet Union new criminal codes of Russia (1996) with a.43/ 2 and Azerbaijan (1999) with a.41/ 2 were added punishment aims social justice and were left education aim. New Turkish Criminal Code (2005) has not cover any atricle about punishment aim but we can say that conciliatory theories are still effectived in Turkish Criminal Law because of first article of Criminal Code about aims of CC. 1958 CC of USSR a. 21 were covered total ten penalties and death penalty with a.22. 1996 Russia CC a. 44 were covered total 12 penalties including death. 1999 Azerbaijan CC a.42 were accepted simular system with Russia excepted death penalty. 2005 Turkish CC (Number 5237) were accepted only two penalties :arrest and money for crimes. Faults were arranged with Code with number 5326.