Eleştirel perspektiften yeşilçam yıldız sistemi ve bir anti-yıldız olarak Adile Naşit

Abstract

ELEŞTİREL PERSPEKTİFTEN YEŞİLÇAM YILDIZ SİSTEMİ ve BİR ANTİ-YILDIZ OLARAK ADİLE NAŞİTYeşilçam sineması, ulusal bir sinemadır. Ancak sanayileşme devrimini tamamlamış bir ülkenin değil, dağılan bir imparatorluğun küllerinden doğan bir ülkenin olanaksızlıklar içinde yol almış sinemasıdır. Türkiye sinemasının hem kendine özgü dağıtım-gösterim bütünleşmesini sağlayarak sektörleşmeye gittiği, hem de seyirciyle tam bütünleşme sağladığı özel bir dönemini ve bu dönemin popüler sinemasını ifade eder.Yeşilçam yıldız sisteminin kendine özgü özellikleri vardır; ancak yıldız inşa sürecinin mekanizmaları Batı’dan alınmıştır. Yeşilçam sinemasının dayandığı geleneksel yerli kültür, yıldız imgesinde de belli özgünlükler yaratmıştır. Yıldız sistemiyle Türkiye sinemasının sektör haline gelişi güçlenmiş, ancak sinemayı geriye çeken çeşitli sorunlar da yaşanmıştır. Yıldızlar, seyirci kitlesinin beğenisine ve tüketimine sunulmuş kültürel mamullerdir. Seyirci, bu sürece seçme özgürlüğünü kullanarak aktif katıldığından, yıldız sisteminin öngörmediği ‘başka türlü’ yıldızlaşan oyuncular da çıkabilmektedir. Bu oyuncular norm dışıdır ve kendilerini mücadeleyle yaratırlar.Adile Naşit, seyircinin takdiriyle yıldızlaşmış oyunculardan biridir. Oynadığı küçük ya da yan rollerle, seyirci nezdinde başrol oyuncularından daha etkili olmuş, yıldız sinemasına dayanan Yeşilçam’da bir ilk’i yaratarak başrol oynamadığı bir filmle ‘En İyi Kadın Oyuncu’ ödülünü almıştır. Naşit, bir kadın yıldız için öngörülen özelliklerden hiçbirine sahip değildir. Endüstriyel yıldız imajının dışında var olmuş, kuşaklar boyu sanatçı bir ailenin modern tiyatro ve sinemadaki temsilini sürdürmüştür. Özel yaşamını popüler gözetleme alanının, yani magazinin dışında bırakan ve taşıdığı insanlık ve halk sevgisini yaşamında içselleştiren Naşit, Yeşilçam sinemasında çoklu etnik kimliği, sınıflar üstü insanlık anlayışıyla her yaştan seyircinin ‘sevgili Adile’si olabilmiştir. Bu çalışma, yıldız sisteminin dışında bir ‘yıldız’ oluşuyla Adile Naşit’i bir anti-yıldız olarak tanımlamaktadır.

YESILCAM STAR SYSTEM AND ADILE NASIT AS AN ANTI-STAR: FROM A CRITICAL PERSPECTIVEYesilcam cinema is a national cinema. But it is not a cinema took place in a developed country completed its industrial revolution; but it is a cinema survived and moved forward under the difficult conditions and impossibilities in a country rise from ashes of a dissolved empire. It is defining and indicating a special period where Turkish cinema achieved unique and its characteristic distribution-show integration and became a sector and integrated with its audiences and popular cinema of that era.There are characteristic and unique features of Yesilcam star system; but star creating and rising system is obtained from Western world. Traditional local culture where Yesilcam cinema is based on created a specific specialties and distinctness in star image also. By star system, Turkish cinema got strong and became a sector; but some various problems pushing the cinema back were occurred. Stars are cultural products presented and promoted to the applause and consumption of audiences. Because audiences joined to this process actively by declaring and showing their freedom of choice, some other actors/ actresses became a star “anyhow” as unexpected and foreseen by star system. These actors/ actresses are out of norm and create themselves by effort and struggle.Adile Nasit is an actress became a star by appreciation of audiences. As spear career, she influenced and affected audiences more than lead actors/ actresses with her small or supportive roles. She is “the first” in Yesilcam cinema history which is based on star cinema system and awarded as “The Best Actress” where she didn’t got the leading role in that movie. Nasit has none of features for being a star actress. She born and raised out of industrial start image and continued representation in modern theatre and cinema of an artist family for many generations. Nasit is achieved to keep its private life out of popular monitoring area, I mean out of magazine and tabloid press and interiorized her humanity and love of people, and she became “Dear Adile” of audiences from any age by her humanity supra-class and over than multi-national ethnic identity in Yesilcam cinema. This study is defining Adile Nasit as an anti-start as being a “star” out of star system.