Bir sinemasal tür olarak Güldürü ve 1980 sonrası Türk Sinemasında güldürünün incelenmesi

Abstract

The Analysis of Comedy As a Film Genre and Turkish Films Between the Years 1980-1990. Comedy, as a popular genre, reflects our daily life and carries a function of criticism. There are several theories on comedy and its functiuos and it is widely referred in fine arts such as literature, cinema, theatre and graphical arts. In the first part of this study, the role comedy in human life, starting from Dionisos rituals to modern times is tied to be seen, while its basises, definitions and theories is researhced. The second chapter deals with the development of comedy as a film genre and the main reasons behind such development. Popularization of comedy in world cinema and Turkish cinema is examined here, within the context of social, political and cultural change. The third chapter analyses Turkish comedy cinema in 1980's. This period reflects a strong ware of change in Turkey and the effects of that change on Turkish cinema and particularly on Turkish comedy films is the core of this part of the study. Sixteen comedy films produced in Turkey in 1980's are catagorised according to their plots and the reflections of the period of change in these films is analysed. This analysis results with a conclusion taht Turkish comedy cinema in this period to respond to socio-economic and cultural dynamics more than ever and undertook a position of social -criticism.

Bir Sinemasal Tür Olarak Güldürü ve 1980 Sonrası Türk Sinemasında Güldürünün İncelenmesi. Güldürü günlük yaşamımızı yansıtan ve bünyesinde eleştirel işlevi olan popüler türlerden biridir. Güldürü çağlardan beri üzerinde tartışılan ve kuramlar üretilen bir tür olmasının yanı sıra popüler kültür ürünleri arasında geleneksel ve çağdaş tiyatroda, sinemada, edebiyatta ve grafik sanatlarda yerini alan geniş kapsamlı bir türdür. Çalışmanın birinci bölümünde, Antik çağda Dionisos törenlerinden günümüze kadar günlük yaşamımızda önemli yeri olan güldürünün gelişimi, tanımları, kavramları ve kökeninden başlayarak ele alınıp incelenmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise, sinemasal bir tür olarak güldürü ele alınarak türün oluşumundaki belirgin nedenler incelenmiştir. Güldürünün popülerleşme aşamaları dünya sinemasında ve Türk sinemasında sosyal, siyasal, kültürel değişimler ışığında ele alınıp incelendikten sonra Türk sineması ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Tezin üçüncü bölümü Türk sinemasında güldürünün 1980'li yıllardaki özelliklerinin ayrıntılı olarak incelenmesine ayrılmıştır. 1980'li yıllar ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel değişimlerin ışığında ele alındıktan sonra Türk sinemasının seksenli yıllarda geçirdiği değişimler ışığında güldürü sineması ayrıntılarıyla ele alınmış ve üretilen güldürü filmleri konularına göre sınıflandırılmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde 1980'li yıllarda güldürü filmleri sınıflandırması içinde yer alan dönemin özelliklerini yansıtan toplumsal konulu filmler ayrı ayrı ele alınıp incelenmiştir. Konularına göre seçilen on altı filmin içinde bulunduğu dönemi yansıtıp yansıtmadığını incelemek amacıyla; filmin konusu, kahramanının kim olduğu, teması, çatışması, çatışmasının çözülüşü, dönemine ait belirgin özellikler taşıyıp taşımadığı, ne tür özellikler taşıdığı incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda, Türk sinemasında güldürü filmlerinde toplumsal konulara 1980'li yıllarda yoğun olarak yer verildiği görülmüştür. En yoğun olarak bu yıllarda ele alınan toplumsal sorunları yansıtan ve eleştiren filmlerin değişen sosyal, ekonomik ve kültürel yaşamın dinamiklerine karşı bir tepki olarak üretildiği ve bu değişimler yavaşladığında bu tür konuları ele alan filmlerin de azaldığı görülmektedir.