Okul öncesi dönem çocuklarının değer düzeyleri ile ebeveyn tutumları ve ebeveynlerin ahlaki benlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Değerler veya ahlaki normlar evrensel ya da yerel olarak insanlık tarihi boyunca var olmuştur. Toplumlar, bu normları kültür olgusu aracılığıyla nesilden nesle aktarmaya çalışır. Bu aktarımın başlıca aktörlerinden biri aileler, yani ebeveynlerdir. Anne-babalar, çocuklarına toplumsal değerleri ve ahlaki normları öğreterek hem kültür birikimini sağlarlar hem de çocuklarının yaşadıkları topluma uyum süreçlerini kolaylaştırırlar. Bu bağlamda ebeveynlerin de kabul ettikleri değerler, mizaçları ve tutumları bu kültür aktarımında önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönem çocuklarına sahip ebeveynlerin, ebeveynlik tutumları, ahlaki benlikleri ve ahlaki düzey değerlendirmelerinin, çocuklarının değer düzeyleri ile ilişkisini incelemektir. Bununla beraber, bazı demografik özelliklerin de değer düzeylerine, ebeveynlerin tutumlarına, ahlaki düzey değerlendirmelerine ve ebeveynlerin ahlaki benliklerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenecektir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde Kişisel Bilgi Formu, Okul Öncesi Değerler Ölçeği-Ebeveyn Formu, Ahlaki Kimlik Ölçeği-Ahlaki Benlik Formu, Bireysel Ahlaki Değerlendirme Ölçeği, Toplumsal Ahlaki Değerlendirme Ölçeği ve Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Spearman Korelasyon testleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre çocukların değer düzeyleri ile ebeveynlerin ebeveyn tutumları, ahlaki benlik algıları ve ahlaki düzey değerlendirmeleri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca ebeveynlerin ebeveyn tutumları ile ahlaki benlik algıları ve ahlaki düzey değerlendirmeleri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Öte yandan Ahlaki benlik algıları ile ahlaki düzey değerlendirmeleri arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Araştırmanın demografik değişkenlerinde göre elde edinilen bulgulara göre çocukların değer algıları ve ebeveynlerin ebeveyn tutumları anlamlı farklılık göstermiş; ebeveynlerin ahlaki benlik algısı farklılık göstermemiştir.Values or moral norms, universal or local, have existed throughout human history. Societies try to transmit these norms from generation to generation through the phenomenon of culture. One of the main actors in this transmission is families, namely parents. By teaching their children social values and moral norms, parents both provide cultural accumulation and facilitate their children's adaptation to the society they live in. In this context, the values, temperaments and attitudes of parents are also important in this cultural transmission. The aim of this study is to examine the relationship between parenting attitudes, moral selves and moral level evaluations of parents with preschool children and their children's value levels. In addition, it will be examined whether some demographic characteristics differ according to value levels, parents' attitudes, moral level evaluations and parents' moral selves. The research was designed in the relational survey model, which is one of the quantitative research methods. Personal Information Form, Preschool Values Scale-Parent Form, Moral Identity Scale-Moral Self Form, Individual Moral Assessment Scale, Social Moral Assessment Scale and Parental Attitude Scale (PAS) were used in the data collection process. Mann Whitney U, Kruskal Wallis and Spearman Correlation tests were used to analyze the data. According to the results obtained from the study, a significant relationship was found between children's value perceptions and parents' parental attitudes, moral self-perceptions and moral level evaluations. In addition, a significant relationship was found between parents' parental attitudes and moral self-concepts and moral level evaluations. On the other hand, no significant relationship was found between moral self-concepts and moral level evaluations. According to the findings obtained according to the demographic variables of the study, children's value perceptions and parents' parental attitudes differed significantly, while parents' moral self-concept did not differ.