Osmanlı tefsirciliğinde bir telif yöntemi olarak telhis

Abstract

Bu çalışmada Tefsir alanında ortaya çıkmış telhis yazım geleneği ana hatları ilekonu edinmekte ve özelde bu edebiyatın en iyi örneklerinin görüldüğü Osmanlı dönemiincelenmektedir. Çalışmada tefsir telhislerinin tarihi, telif sebepleri, tesmiyesi, şekil veüslup özellikleri, kapsamları ve muhtevaları genel hatları ile ele alınmaktadır. Buminvalde söz konusu yazım çeşidi kavramsal ve tarihi arka planı ölçeğindedeğerlendirilerek tefsir tarihindeki yerine değinilmektedir. Ardından Osmanlı dönemitefsirciliğinde bir yazım çeşidi olarak konumu ve önemine, telif sebepleri ve türlerine dairayrıntılı bilgi verilmektedir. Ayrıca çalışmanın sonunda ek olarak bu türün tefsir tarihiiçerisinde gelişimi örnek bir eser üzerinden gösterilmektedir.

This study examines the main points of short edition / talkhîs tradition, emergedin the field of tafsir and focuses especially on the Ottoman period in which the mostqualified examples of this type was seen. This study deals with the history of the talkhîseson tafsir, their aims to be written, their denominations, their characteristics in terms ofform and style, their scopes and contents in general terms. In this manner, it touches onthe place of this writing type by evaluating it in the scale of its conceptual and historicalbackground. Moreover, it provides detailed information about the position andsignificance of talkhîs tradition in Ottoman tafsir as a writing type as well as its writingaims and types. In the end of the study, additionally, the development of this type in thehistory of tafsir is shown through an exemplary work.