النّص الحديثي بين القراءة التّفسيرية التّزامنية والقراءة المقاصدية المُثمرة

Abstract

لا يمكن التّشكيك في نية كلّ ناقد لما في الصّحاح من نصوص حديثيّة لها صفة القلق المعرفي؛ فمثلما يوجد المناوئ المصطفّ خلف دافعٍ عاطفيّ، يوجد في المقابل من يدفعه حسّه العلمي إلى إعادة قراءة النّص الحديثي قراءة مختلفة تُزيل عنه صفة القلق المشوبة به، لكنّه يصعب عليه القيام بهذه العمليّة النّقدية لأنّه يصادمُ في الحقيقة العقل الجمعي للأمّة المٌتشبّث فكريًا وعقائديًّا بما قد أفرزه هذا النّص من دلالات معيّنة أضحت مع مرور الوقت مسلّمة دينية لها قوّة التّشريع. فتصبح المناقشة والمراجعة. والحال هذه، أشبه بالتّشكيك في ثوابت الأمّة، حتّى ولو كانت تلك الدّلالات تخالف روح القرآن، أو أصلا عامًّا من أصول هذا الدّين العظيم.فما هي القراءة الّتي يمكن الاعتماد عليها في تحليل النّص الحديثي من أجل المحافظة على المعنى الأصلي للنّص؟وهل يمكن أن يتأثّر النّص الحديثي بالفهوم البشرية اللاحقة لزمن الورود ؟هذا البحث يؤسّس لقراءة جديدة لتلك الفئة من النّصوص، قراءة تعتمد على مرحلتين أساسيّتين، تُجرّدان النّص الحديثي من العلائق الفكرية البشرية، لينكشف المراد الأصلي من النّص، ومعناه الخام لحظة وروده، وسيُظهر هذا البحث بالتّطبيق العملي الفرقَ بين ما يُسلِمه هذا المنهج من قراءة أصلية عذراء، وبين ما هو ثابتٌ بإسهامات النّص نفسه في العقل الجمعي للأمّة

It’s not possible in the term of examining a particular prophetic text or critizing its understanding to question everyone’s intention toward it , just As there is who follows a motivational tendency when it came to studying those text, there is on the other hand who stands behind an intellectual motivation in attempt to re-read the prophetic text in its proper context , however this attempt of contextualize come in clash in reality with what can be called the common believe of the Umma who is deeply attached not only with the text itself as a sacred one but with the different interpretations which by the time become as indubitable as the text itself and then make the process of re-examine it as if it is an endeavor of skepticism towards one of the main pillars that represent the belief of the Umma, even when those interpretations it’s not in conformity with the spirit of the Quran_x000D_ _x000D_ _x000D_ This paper represents and set up a new methodology of re-read thoughtfully those debatable texts based on two essential steps: first is to free the text from different interpretations in order for the original intended meaning to be clear and then this study will also show in a practical manner the very different between this original methodological way of reading and the influence that shaped the common belief towards those texts.;Sahîhayn’da “bilgelik şüphesi” özelliğini taşıyan hadisler bulunduğundan hadisleri her eleştirenin niyetinden şüphe etmek mümkün değildir. Çünkü söz konusu şüphelerini ortadan kaldırma amaçlı farklı okumalar yapmak isteyenler de vardır. Fakat bu şahıslar, ümmetin kolektif aklıyla karşı karşıya geleceklerini düşünerek hadislere yaklaşımda fikirlerini ortaya koymaktan çekinirler. Zîrâ genel olarak milletin anlayışında Kur’ân ruhuna veya dinin asıllarına muhalefet eden delaletleri dahi tartışmak ve bu delaletleri yeniden gözden geçirmek, ümmetin sabit temellerini ve kabul ettikleri inançlarını şüphe altında sorgulamakla eşdeğer görülür._x000D_ _x000D_ Peki, metnin orijinal anlamını korumak için hadis metninin güvenilir okuması nasıl olmalıdır ve hadis metni, ortaya çıktığı zamandan sonra oluşan insanlık anlayışından etkilenebilir mi?_x000D_ _x000D_ Bu araştırma bu guruptaki metinlere dâir yeni bir okuma önerisine temel oluşturur. Söz konusu öneri iki ana aşamaya dayalı bir okumadır. Bu okuma, metnin orijinal anlamını ve ham anlamını ortaya çıkararak okuyanı şahsî fikirlerden büyük ölçüde arındırır._x000D_ _x000D_ Okuyacağınız makalede, orijinal okuma ile ümmetin kolektif zihnindeki anlayışlarıyla sabit olanlar arasındaki fark ortaya konulmaya çalışılmıştır. Eleştirel ve analitik düşünme metodunu uyguladığımız bu çalışmamız; giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır.