İki Dünya Savaşı Arasında Türkiye’de Zehirli Gazlardan Korunma Kursları ve Yasal Düzenlemeler

Abstract

Kimyadaki gelişmeler, Birinci Dünya Savaşı’nda zehirli gazların kullanılmasınaolanak sağlamış, ancak 1925 yılında Cenevre’de imzalanan protokol bilebunların kullanımını durduramamıştır. Bunun üzerine çeşitli ülkelerde gerekhalkı bilinçlendirmek gerekse de olası bir savaş durumunda korunmayısağlamak için kurslar, eğitimler düzenlenmeye başlanmıştır. Genç TürkiyeCumhuriyeti de bu ülkelerden biridir. Cumhuriyet yönetimi, yaklaşmaktaolan İkinci Dünya Savaşı’na giden yolu dikkatle izlemiş ve kendi içindegerekli önlemleri almıştır. Öncelikli olarak, konferanslar düzelenmiş, orta velise okullarının müfredatlarına zehirli gazlardan korunmaya yönelik derslerkonulmuştur. Bu çerçevede, doktor, eczacı, öğretmen, kimyager gibi belirlimeslek mensuplarının zehirli gazlar hakkında özel kurslarda eğitilerekbunların yöneticilere, memurlara, itfaiyecilere ve genel halk için açılankurslarda ders vermeleri sağlanmıştır.Bu makalede, Avrupa’da zehirli gazın kullanımı hakkında bilgi verildiktensonra, birinci ve ikinci dünya savaşları arasındaki dönemde Türkiye’de zehirligazlar üzerine düzenlenen yasa ve talimatnameler ele alınacaktır. Ardındanzehirli gazlar konusunda yapılan sosyal düzenlemeler ve zehirli gazdankorunma kursları incelenecektir.

Developments in chemistry paved the way for the use of poisonous gases_x000D_ during World War I. Despite a protocol having been signed in Geneva in_x000D_ 1925, the development and use of poisonous gases could not be prevented._x000D_ Numerous countries began to hold courses to train civilians in order to_x000D_ raise awareness and teach self-protection. The Turkish Republic was among_x000D_ them. While institutions held conferences, special courses were added to the_x000D_ secondary and high school curricula. Members of various professions such_x000D_ as doctors, pharmacists, teachers and chemists who were trained in such_x000D_ courses taught about poisonous gases to administrators, civil servants, and_x000D_ firemen, as well as to the general population. After a short introducton on the use of poisonous gases in Europe, this present article will first study the laws and_x000D_ bylaws issued in Turkey. Then it will focus on courses held to protect Turkish civilians from possible toxic gas attacks_x000D_ throughout the period between WW1 and WW2