Makine üretim sanayinde kalite maliyetlerinin izlenmesi ve bir uygulama

Abstract

Kalite maliyetleri kavramı özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren önem kazanmaya başlamıştır. Kalite maliyetleri, hataları önlemek amacıyla gerçekleştirilen faaliyetlerin planlı kalite muayenelerinin ve ürünün üretim aşamasında veya müşteriye tesliminden sonra görülen hataların sonucunda ortaya çıkan maliyetlerdir. Kalite maliyetleri kavramını işletmenin bir bölümüne ya da bütününe uygulamak mümkündür. Kalite maliyetlerinin önemli olmalarının en öncelikli nedeni çok büyük olmalarıdır. Kalite maliyetlerini dört temel kategoriye ayırmak mümkündür. Bunlar; önleme maliyetleri, değerleme maliyetleri, iç başarısızlık maliyetleri ve dış başarısızlık maliyetleridir. Bunlar içerisinde belirlemesi en zor olan ve belki de en yüksek olan dış başarısızlık maliyetleridir. Maliyetlerin tanımlanan, ölçülen ve geliştirilen üç alanı vardır; uygunluk maliyetleri, uygunsuzluk maliyetleri ve kayıp fırsatların maliyetleri. Bir kalite maliyet sistemi anlayışına sahip olma ve bu sistemin etkin olarak kullanımı, işletmelerde ortaya çıkabilecek önemli sorunları tanımlama ve önleme fırsatları sunar. Kalite maliyetlerinin saptanması yüksek harcamaların yapıldığı yerlerin üzerine dikkat çeker ve olası muhtemel maliyet azaltma fırsatlarını tanımlar. Kalite maliyetleri, faaliyetlerin bütçedeki amaçlar doğrultusunda yürüyüp yürümediğini izlemek, olması gereken yöntemleri tespit ve gelecekteki bütçeden ve iyileştirme fırsatları için bilgi sağlamak için raporlanırlar. Bu tezde kalite maliyetleri ile ilgili genel kavramlar, toplam kalite yönetiminde kalite maliyetlerinin yeri ve önemi, kalite maliyet sistemi içindeki maliyet azaltılması, optimizasyon, kalite maliyetlerinin raporlanması ve kalite maliyet kategorilerine yer verilmiştir. Ayrıca otomotiv yan sanayinde hesaplanan kalite maliyetleri ile ilgili bir çalışma yer almaktadır. Bu çalışmada ayrıca kalite maliyet kategorileri ve kalite maliyetlerinin hesaplanması da bulunmaktadır. The concept of quality costs has gained more importance on the second half of twentieth century. Quality costs comprise of expenditures on planned quality inspections of processing, preventive actions and nonconformities found after delivery. Quality costs can be measured for the whole organization or a specific segment of it. Primary reason why quality costs are important is their magnitute. Quality costs are divided into four major categories: preventive costs, appraisal costs, internal failure costs, and external failure costs. Maybe the most difficult to detect and the largest one of these is external failure costs. There are three areas where costs are identified, measured, and improved: conformity costs, nonconformity costs, and lost opportunity costs. Having a quality cost system concept and using this system effectively helps describing and preventing important problems occuring in organizations. Determining quality costs focuses attention on great expenditures and describes possible cost reducing opportunities. Quality costs are looked upon to follow whether actions are taken according to budget plans, to determine methods required, and to provide information for new budget and improvement opportunities. This thesis contains general concepts on quality costs, quality costs and their importance in total quality management, cost reduction in quality cost measuring system, optimization, reporting quality costs, and quality cost categories. Also, a study covering quality costs in automotive supply industry is included. This study also looks further on to quality cost categories and methods for calculating quality costs.