Vatandaş yetiştirme aracı olarak tarih öğretimi: Orta öğretim düzeyinde öğretmen, öğrenci ve veli görüşleri (Trabzon-Tunceli örneği)

Abstract

VATANDAŞ YETİŞTİRME ARACI OLARAK TARİH ÖĞRETİMİ: ORTA ÖĞRETİM DÜZEYİNDE ÖĞRETMEN, ÖĞRENCİ VE VELİ GÖRÜŞLERİ ( TRABZON- TUNCELİ ÖRNEĞİ) Vatandaşlık, devlete siyasal aidiyet olarak tanımlanmakla birlikte bireyi bir dizi özel hak ve sorumlulukların bağlı olduğu yasal statüyle donatmaktır. Aynı zamanda bu yasal statü bireyin topluma eklemlenmesi ve siyasal-kamusal alanla kurduğu ilişkiler bütünüdür. Klasik/ Modern anlayışta vatandaşlık milliyetle eş değerdir. İki büyük dönüşüm çağdaş ulus devletlerin ve bu devletlerdeki vatandaşlık algısını eleştirir hale getirmiştir. Küreselleşme ve çok kültürlüğün ortaya çıkışından dolayı klasik vatandaşlık algısı (millet ve vatandaşlığı eşit görme) eleştiriye uğramakta ve vatandaşlık kimlikle ilişkilendirilmeye başlamaktadır. Bu bağlamda tarih ise ilk insandan diğer tabirle efsane temelli kültürlerden günümüze “ben kimim” sorusunu cevaplayarak köken problemini çözmekle, kimlik tanımını geçmişe yapmış olduğu atıflarla belirleyerek tarih ile vatandaşlığı ilişkili hale getirmektedir. İktidarın tarih eğitiminden beklediği faydalar/ amaçlar da bu bağlamda vatandaş yetiştirme olarak tanımlanabilir. Bu araştırmanın amacı, tarih eğitimi ile vatandaşlık arasındaki sıkı ilişkiyi bireylerin tarih algısı, iktidar- tarih ilişkisi, tarih eğitimi amaçları, modern vatandaşlık ve anayasal vatandaşlık bağlamında incelenmesidir. Araştırma Trabzon ve Tunceli İllerinde tarih dersine hâlihazırda devam eden 26 öğrenci, 11 öğretmen ve 17 bireyle yürütülmüştür. Politik alanda sürekli tartışılan ve bazı ön kabullerin oluştuğu vatandaşlık fikrinin derinlemesine incelenmesi gerektiği fikrinden yola çıkarak nitel yaklaşımın benimsediği çalışmada söylem analizi kullanılarak katılımcıların fikirleri tartışılmaktadır. rey, Devlet, İktidar, Vatandaşlık, Anayasal Vatandaşlık, Tarih Eğitimi, Okul, Tarih, Kimlik.

HISTORY TEACHING AS A WAY OF RAISING CITIZENS: PERSPECTIVES OF SECONDARY SCHOOL TEACHERS, STUDENTS AND PARENTS (CASE OF TRABZON - TUNCELİ) Citizenship, which is described as political belonging to a country, attaches individual a kind of legal status on which a number of private rights and responsibilities depend on. It is this legal status that creates a bridge between the individual and the society, and establishes relations with political and public sphere. In a classical/ modern sense, citizenship is equated with nationality. However, two great transformations have been questioning and criticizing the citizenship concept: globalization and multiculturalism. The emergence of these two processes has changed the classical role attached to citizenship because citizenship according to these trends is equated with identity. From the first person on, history has been answering the question: “Who am I?” and has been associating history and citizenship. What the ruling powers or parties expect is to develop citizens in the pursuit of these suggested interests. The aim of this study is to investigate the relation between history education and citizenship, and shed light on concepts such as the perception of history, the relation between the ruling party and history, the objectives of history in the framework of modern citizenship and constitutional citizenship. The study was conducted with 26 students, 11 teachers and 17 who are attending history classes. This is a qualitative study which relies on the idea that the concept of citizenship is long-revolving and has some presumptions, therefore should be studied extensively. Expression analysis was used in the study. Key words: Individual, State, Governing Party, Citizenship, Constitutional Citizenship, History Education, School, History, Identity.