Murabaha Finansmanı Yönteminin Türkiye Muhasebe Standartları ve Faizsiz Finans Muhasebe Standartları Kapsamında Katılım Bankaları Açısından Muhasebeleştirilmesi: Karşılaştırmalı Bir Örnek Uygulama

Abstract

Bu çalışmanın amacı faizsiz finansman yöntemlerinden biri olan murabaha finansman yöntemini ihtiyaca ve gerçeğe uygun sunum noktasında Kamu Gözetim Kurumu (KGK) tarafından yayınlanan Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) ve Faizsiz Finans Muhasebe Standartları (FFMS) açısından karşılaştırmak suretiyle farklılıkları ve sorunları ortaya koymak ve bu doğrultuda çözüm önerileri sunmaktır. Çalışmada, murabaha finansmanı yöntemiyle ilgili Türkiye Muhasebe Standartları ve Faizsiz Finans Muhasebe Standartları incelenmiş ve muhasebe ilkeleri ortaya konularak Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından katılım bankaları için yayınlanan tek düzen hesap planı doğrultusunda muhasebeleştirilmesi sağlanmıştır. Çalışmanın sonucundaher iki düzenleme arasında özün önceliği ve hukuki öncelik noktasında farklılık olduğu ortaya konmuştur. Buna göre Faizsiz Finans Muhasebe Standartları bir işlemin hukuki yönünü öncelerken, Türkiye Muhasebe Standartları bir işlemin ekonomik özünü öncelemektedir. Bu durum murabaha konusu malların stok olarak izlenmesinde her iki standart arasında farklılık ortaya çıkarmaktadır. Buna bağlı olarak, murabaha finansmanının Faizsiz Finans Muhasebe Standartlarına göre muhasebeleştirilmesi durumunda, söz konusu hesap planında bazı güncellemeler yapılması gerekmektedir.The aim of this study, at the point of relevance and fair presentation, by revealing differences between them, to provide solutions to the problems for accounting of the murabaha financing method which is one of the interest-free financing methods according to Turkey Accounting Standards and Interest-Free Finance Accounting Standards, which both are published by the Public Oversight Board (the KGK). In the study, the accounting standards of Turkey Accounting Standards and Interest-Free Finance Accounting Standards related to murabaha financing were examined and provided accounting transaction accordance with the uniform chart of accounts issued by Banking Regulation and Supervision Board (The BDDK) by revealing accounting principles ofmurabaha. The study revealed that the difference between both these regulations at the point of form versus substance. So, while Interest-Free Finance Accounting Standards receive legal form a transaction, Turkey Accounting Standards economic receive substance of a transaction. Thus, in case the murabaha financing is accounted to the Interest-Free Finance Accounting Standards, some updates are required in the said uniform chart of accounts.