ABD’nin Afganistan’a müdahalesinde insancıl hukuk ihlalleri

Abstract

Tarih boyu yaşanan silahlı çatışmalarda sivillere yönelik çeşitli hak ihlalleri gerçekleştirilmiştir. Asırlardır silahlı çatışmaların sebep olduğu sivil kayıplar ve sivillerin ödediği maddi, manevi, sosyolojik ve psikolojik, bedeller karşısı alınması gereken ciddi bir meseleye dönüşmüştür. Silahlı çatışmalardan kaynaklanan hak ihlalleri, örf ve adet hukuku niteliği taşıyan insancıl hukuk tarafından engellenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda çalışmamızda insancıl hukuk temel hatları ile ele alınmıştır. İnsancıl hukukun ne olduğu, nasıl ortaya çıktığı hakkında bilgi veren çalışmamız, insancıl hukukun tarihsel gelişimini Cenevre Sözleşmeleri, Lahey Sözleşmeleri ve Birleşmiş Milletler öncülüğünde oluşturulmuş diğer sözleşmeler bazında incelemiştir. Nitekim çalışmamızda silahlı çatışmaların siviller üzerinde sebep olduğu yıkıcı etkiler, 11 Eylül olayları sonucu Amerika Birleşik Devletleri’nin Afganistan’a müdahalesi örneği üzerinden değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda yirmi yıllık müdahale süreci Amerika Birleşik Devletleri’nin dört başkanlık dönemi üzerinden ele alındıktan sonra Afganistan’da yaşanan insancıl hukuk ihlalleri Birleşmiş Milletler raporları üzerinden incelenmiştir. Çalışmamızda kalitatif araştırma yöntemi kullanılarak elde edilen bulgular objektif bir perspektifle açıklanmıştır.

Various rights violations have been committed against civilians in armed conflicts throughout history. Civilian losses caused by armed conflicts for centuries and the material, moral, sociological and psychological costs paid, by civilians have turned into a serious issue that needs to be taken. Violations of rights arising from armed conflicts have been tried to be prevented by the humanitarian law, which has the characteristic of customary law. In this direction, in our study, humanitarian law has been discussed with its basic lines. Our study, which provides information about what humanitarian law is and how it emerged, has examined the historical development of humanitarian law on the basis of the Geneva Conventions, The Hague Conventions and other United Nations-led conventions. As a matter of fact, in our study, the destructive effects of armed conflicts on civilians were evaluated through the example of the United States of America intervention in Afghanistan as a result of the September 11 events. In this direction, after the twenty-year intervention process of the United States of America was discussed over four presidential terms, the violations of humanitarian law in Afghanistan were examined through United Nations reports. In our study, the findings obtained using the qualitative research method were explained with an objective point of view.