Lineer elektrik makinalarında uç etkilerinin incelenmesi

Abstract

LİNEER ELEKTRİK MAKİNALARINDA UÇ ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Lineer motorların kullanımı gelişen teknoloji ile birlikte gün geçtikçe artmaktadır. Lineer çalışma istenilen uygulamalarda, sistem performansının ve buna bağlı olarak da sistem veriminin yüksek olması Lineer Elektrik Makinası için tercih sebebi olmuştur. Lineer asenkron motorlarda yapılacak yapısal değişiklikler ile farklı hızlar ve farklı dikey kuvvetler elde edilebilir. Geliştirildikçe ve üretim maliyetleri azaldıkça, NASA'da kullanılmaya başlandığı gibi hem bütün dünyada, hem de ülkemiz endüstrisinde kendine yer edinecektir. Bu çalışma, çelik sekonderli lineer asenkron motorun sekonderindeki malzeme değişikliğinin ve sekonder boyutu değişikliğinin uç etkilerine ve motorun çalışma karakteristiklerine etkilerinin incelenmesi ile ilgilidir. Bu amaçla araştırmada kullanılan sekonder için iki farklı yapıda malzeme seçilmiş olup bu malzemeler motorun primeri ile aynı genişlikte ve farklı (sekonderi primerden daha geniş) genişlikte olmak üzere iki gruptur. Tüm sekonderlerin yüzeyleri 10 mm. aralıkla milimetrik blok şeklinde delinmiş ve bu deliklerin içine ölçü bobinleri yerleştirilerek ölçümler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, öncelikle lineer asenkron motorun nasıl elde edildiği ve sınıflandırılması, tasarımı, yapısı ve çalışma karakteristikleri, LAM performansının analiz metotları, kullanıldıkları yerler belirtilmiş ve uygulamada kullanılan elemanların teknik ve fiziki özellikleri incelenmiştir. Daha sonra boşta, yükte ve kısa devrede (s=1) uç bobinli ve uç bobinsiz olarak çalışma durumlarındaki ölçüm sonuçları verilmiştir. Daha sonra ölçüm sonuçları EXCEL kullanılarak grafiklere dönüştürülmüş ve grafikler yorumlanmıştır. Şubat, 2005 İsmail KIYAK