Yönetici işlevlere yönelik davranış değerlendirme envanterinin (YİYDDE) birleştirilmiş klinik bir Türk örnekleminde psikometrik geçerliliğinin ön değerlendirmesi

Abstract

Bu pilot çalışmada birleştirilmiş klinik bir Türk örneklemde YİYDDE’nin güvenilirliği ve geçerliliği incelenmiştir. YİYDDE, gelişimsel olarak ortaya çıkan ya da sonradan meydana gelen çeşitli nörolojik durumların (öğrenme bozuklukları, düşük doğum ağırlığı, DEHB, Tourette sendromu, travmatik beyin hasarı ve Otizm) çocuklarda ve ergenlerde nöropsikolojik olarak (bastırma, set değiştirme, çalışma belleği, planlama, izleme, duygusal control, başlatma ve düzenli olma) değerlendirilmesi için kullanılmaktadır. Örneklemde, Kocaeli ve İstanbul’da eğitim gören 50 (15 kız, 35 erkek) ilköğretim ve lise öğrencisi yer almıştır. Veriler, çocukların ebeveynlerinin ve öğretmenlerinin doldurdukları demografik bilgi formu, YİYDDE ebeveyn ve öğretmen formları aracılığıyla toplanmıştır. Sonuçlar, YİYDDE’nin psikometrik geçerliliğine ön destek sağlamıştır. Ancak, ileride daha geniş ve homojen Türk klinik örneklemler kullanılarak yapılacak çalışmaların, envanterlerin dislekside, dikkat dağınıklığında ya da hafif düzeyde zihinsel engellilikte daha güvenilir şekilde kullanılacağına işaret etmektedir.

This pilot study investigated the reliability and the validity of BRIEF forms in a combined clinical sample of Turkish children and adolescents. BRIEF is used for developmental and acquired neurological conditions (learning disabilities, low birth weight, ADHD, Tourette's disorder, traumatic brain injury, and Autism). The sample group of this study comprised 50 (15 girls, 35 boys) elementary and high school students in Kocaeli and İstanbul. The data were provided by children’s’ parents and their teachers via demographic information form and Turkish versions of BRIEF parent and teacher forms. The results provide preliminary support for the psychometric properties of Turkish versions of BRIEF forms for children having dyslexia, ADHD-I or mild mental retardation as to reflect different dimensions of executive functioning. Although Turkish versions of both forms demonstrated similar validity and reliability, future research by including larger and more homogenious clinical samples is needed as to support findings of this study.