Müfettişlerin kariyer evreleri

Abstract

Yoğun literatür taramasına rağmen ilköğretim müfettişlerinin gelişimlerine ilişkin çok az araştırmaya rastlanmıştır. Bu araştırmanın amacı, orta öğretim kurumları dışındaki hemen hemen tüm eğitim, öğretim kurumlarında belirlenmiş görevleri yürüten ilköğretim müfettişlerinin, kariyer evrelerinin ve buna bağlı olarak meslekî gelişimlerinin niteliksel olarak incelenmesidir. Araştırmanın kaynak verileri, yüz yüze görüşme yöntemiyle yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılmak suretiyle elde edilmiştir. Görüşme formunun geliştirilmesinde uzman görüşleri alınmış, pilot uygulamalar yapılmış, tekrar alınan profesyonel görüşler doğrultusunda forma son hali verilmiştir. Araştırma kapsamında 39 ilköğretim müfettişi ile görüşme yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler daha önceden belirlenmiş ya da görüşmeler defalarca incelenerek ortaya çıkarılan kavramlara göre ayrıştırılmıştır. İlköğretim Müfettişlerinden elde edilen veriler defalarca incelendiğinde belli deneyim yıllarında benzerlikler olduğu saptanmıştır. Bu konuda ilgili literatürden yararlanılarak Bakioğlu’ nun (1996) tanımlamış olduğu Öğretmenlerin Kariyer Evreleri esas alınarak müfettişler kıdem yılları doğrultusunda sınıflandırılmıştır. Anılan sınıflandırmaya göre, görüşme yapılan ilköğretim müfettişlerinin sekiz tanesi Kariyere Giriş; sekiz tanesi, Durulma; yedi tanesi, Deneycilik ve Aktivizm, yedi tanesi, Uzmanlık; dört tanesi Sakinlik; beş tanesi, Emeklilik Evresinde bulunmaktadır. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler niteliksel araştırma yöntemleri doğrultusunda oluşturulan sekiz ana başlık altında incelenmiş, pek çok alt başlığa ayrılmış ve içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda; ilköğretim müfettişlerinin kariyerlerinde birbirinden ayırt edilebilir evreler olduğu; bulundukları kariyer evrelerine göre gelişim ihtiyaçlarının, görev alanlarında tercihlerin, potansiyeli ve yaratıcılığı kullanabilme durumlarının değiştiği; duyuşsal özelliklerin farklılaştığı; etkileşimde bulundukları kişileri algılarında ve iletişim düzeylerinde farklar olduğu belirlenmiştir. İlköğretim Müfettişlerinin kariyer evrelerinin belirlenmesiyle ortaya çıkan modeli, gelişim ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlayarak bu grubun etkililiğini artıracaktır. Araştırmada ortaya konan bulguların niceliksel ve örnek olay yöntemleriyle daha ayrıntılı incelenmesi yararlı olacaktır.