Cerrahi yolla menopoza giren kadınlara verilen eğitimin, menopozal yakınmaları algılamasına ve yaşam kalitesine etkisi

Abstract

1.ÖZET Bu çalışma, cerrahi yolla menopoza giren kadınlara verilen eğitimin, menopozal yakınmaları algılamasına ve yaşam kalitesine etkisini saptamak amacıyla yarı-deneysel olarak planlanmıştır. Çalışma evrenini, Sağlık Bakanlığı Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Ekim 2004-Mayıs 2005 tarihleri arasında total abdominal histerektomi ile birlikte bilateral ooferektomi ameliyatı olacak tüm kadınlar, örneklemini ise onkolojik endikasyonla ameliyat olmayan, hastane dosyasındaki bilgiye göre menopozda olmadığı anlaşılan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 80 kadın oluşturmuştur. Bu kriterlere uyan ilk 40 kadın kontrol grubumuzu ve eğitim yapılan ikinci 40 kişilik kadın topluğuda çalışma grubumuzu oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından, literatür bilgisi doğrultusunda geliştirilen; “Olgu Tanılama ve zlem Formları”, “ Menopozal Yakınma Tarama Listesi (MYTL)” ve “Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36)”’den yararlanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS kullanılmıştır. Çalışmamızda; olguların %62.5’inin ilkokul mezunu, %70.2’sinin her hangi bir işte çalışmadığı %94.7’sinde sosyal güvence varlığı ve yaş ortalamalarında 43,93±2.56 olduğu belirlenmiştir. Olgularımızın %84.1’inin cerrahi menopoz tanımını, %68.8’inin cerrahi ve doğal menopoz arasındaki farkları ve %77.9’unun cerrahi menopoz sonrası artan risklere yönelik alınması gereken önlemleri bilmedikleri anlaşılmıştır. En çok bilinen menopozal yakınmaların ise %84.4 sinirlilik ve %79.2 oranında sıcak basması olduğu belirlenmiştir. Çalışma grubuna verilen eğitimin; olguların, sigara ve alkol kullanımını azaltığı, menopoz polikiliniğine başvuru ve kendi kendine meme muayenesi yapma oranları arttırdığı ve bu kriterler açısından incelendiğinde gruplar arası farklılığın istatistiksel anlamlık taşıdığı belirlenmiştir. Benzer şekilde çalışma grubundaki olgulara verilen menopoz eğitiminin, olguların menopozal yakınmaları ve bunlara yönelik duyulan endişeyi daha az hissetmelerini sağladığı ve yaşam kalitesi skorlarının daha yüksek olmasına sebebiyet verdiği saptanmıştır. Bu bulgular paralelinde, menopozdaki kadınların, menopozal yakınmalarla başedebilmeleri, sağlığı koruyucu ve geliştirici davranışları öğrenip, sürdürebilmeleri ve yaşam kalitesi puanlarını yükseltebilmeleri için eğitim programlarıyla desteklenmeleri önerilmektedir. ANAHTAR KEL MELER: Cerrahi Menopoz, Eğitim, Menopozal Yakınmalar,Yaşam Kalitesi 2.

THE INFLUENCE OF THE EDUCATION, THAT GIVEN TO WOMEN WHICH ARE IN MENOPAUSE PERIOD SURGICALLY, TO THE PERCEPTION OF MENOPAUSE COMPLAINTS AND TO THE LIFE QUALITY. This study is designated as semi-experimental in order to determine the influence of the education, that given to women which are in menopause period surgically, to the perception of menopause complaints and to the life quality. In this study, we gave place to all women that will have been operated by a total abdominal hysterectomy and a bilateral ooferectomy in Ministry of Health Zeynep Kamil Woman and Child Disease Education and Research Hospital, between October 2004 and May 2005. The representative sample of this study is formed by 80 voluntary women which have not been operated because of oncological indication and which are not in menopause period regarding the hospital’s patient file. Our control group is formed by 40 first women that correspond to these criteria and our experimental group is formed by 40 second women which participated to the education program. We used “Case Definition and Case Observation Forms”, “List of Menopausal Complaints Scanner” and “Life Quality Measurement (SF-36)” that are developed by the researcher regarding to the literature. We also used SPSS program to evaluate the data. In our study, we determined that 62.5% of cases are graduated from primary school, 70.2% don’t work, 94.7% have a health assurance and their age average were 43,93±2.56. We also determined that 84.1% of our cases don’t know the definition of surgical menopause, 68.8% the difference between the natural and the surgical menopause and 77.9% the precautions for high risks after surgical menopause. We determined that the well known menopausal complaints were anxiety with 84.4% ratio and high temperature with 79.2% ratio. The education given to the experimental group suggested that no more our cases smoke and drink alcohol less, admit more to the menopause clinic and make more breast consultation by themselves. We also determined that the difference, between these groups regarding to these criteria, was meaningful statistically. Similarly, the education given to the experimental group suggested that no more cases feel the menopausal complaints less, they’re less afraid of these ones and their life quality scores were higher. Considering our results, we offer to organize periodically education programs for women in menopause period, in order to support them to survive menopausal complaints, to learn and to continue the health promotion behaviors and finally to make better their life quality. KEY WORDS: Surgical Menopause, Education, Menopause Complaints, Quality Life