Publication: Budgeting process for enterprises in hyperinflationary economies
Abstract
Inflationary reporting is an important topic and it seems it remains as it is. Historical cost reporting fail to show the impact of chaining prices, and in an inflationary economy more realistic information is required to enable management to take steps to prepare future operating plans of their business entity. This thesis has two purposes: to help executives operating in high inflation environments manage their business better and to facilitate the generation of sensible budgeting system for their company. In the current global economy, if businesses are to succeed, they must do despite the demands caused by financial and currency interdependence. Hopefully this study will be useful not only for multinational investors but also by local business owners within high inflation countries. This thesis is composed of four parts and a conclusion. The first part gives general budgeting information and the basics of budget types. The second part was prepared with an emphasis on effects of high inflation in budgeting. In the third part, restatement methodology in budgeting process for enterprises that operates in hyperinflationary economies explained in detail and supported by an explanatory application to help users in understanding. The fourth part is concerned with budgeting practices used in a commercial pharmaceutical company operates in Turkey as a hyperinflationary country. I hope this thesis will be useful for people who are interested in budgeting on hyperinflationary economies.
Ekonomik bir gerçek olarak ortaya çıkan enflasyon, bazı Dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de yaşanmakta ve etkisi derinden hissedilmektedir. Hepimizin bildiği üzere enflasyonun zararına uğrayan ilk ekonomik birimler işletmelerdir. İşletmelerin teker teker zarara uğramaları ve sonuda yok olmaları, işletmelerden oluşan ekonomik yaşantının da yok olmasına sebep olacaktır. Bu nedenle, yapılacak ilk iş, enflasyonun işletmeler üzerindeki olumsuz etkilerinin neler olduğunun belirlenmesi ve bu etkilerin giderilmesini sağlayacak önlemlerin alınmasıdır. Enflasyon, işletmelerin ekonomik ve finansal yapılarını bozmakta, geçmiş ve geleceğe yönelik tüm işletme kararlarında kullanılan verileri anlamsızlaştırmaktadır. Bu tez iki ana amaç taşımaktadır ; enflasyonist ekonomilerde faaliyet gösteren firma yöneticilerinin daha etkin bütçeleme sistemleri geliştirmelerine yardımcı olmak ve işletmelerini daha efektif ve rantabl yönetebilmeleri ve daha isabetli uzun vadeli planlama yapabilmelerine ışık tutmaktır. Ümid ederim ki bu tez, sadece uluslararası yatırımcılara yol göstermekle kalmayacak, aynı zamanda yüksek enflasyon yaşanan ülkemizde faaliyet gösteren tüm yerli işletme sahiplerine de faydalı olacaktır. Tez dört ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde genel bütçeleme esasları ve temel bütçe çeşitleri anlatılmaktadır. İkinci bölüm yüksek enflasyonun bütçeleme üzerindeki etkisini açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Üçüncü bölümde yüksek enflasyonist ekonomilerde faaliyet gösteren işletmeler için bütçeleme teknikleri, açıklamalı bir örnek yardımıyla anlatılmaktadır. Dördüncü ve son bölüm ise ülkemizde ilaç endüstrisinde faaliyet göstermekte olan bir ticari işletmenin Uluslararası Muhasebe Standardları No: 29'a göre bütçeleme uygulamaları yer almaktadır. Bu tezin yüksek enflasyonist ekonomilerde bütçeleme esasları ile ilgilenen tüm arkadaşlara yararlı olması en büyük dileğimdir.
Ekonomik bir gerçek olarak ortaya çıkan enflasyon, bazı Dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de yaşanmakta ve etkisi derinden hissedilmektedir. Hepimizin bildiği üzere enflasyonun zararına uğrayan ilk ekonomik birimler işletmelerdir. İşletmelerin teker teker zarara uğramaları ve sonuda yok olmaları, işletmelerden oluşan ekonomik yaşantının da yok olmasına sebep olacaktır. Bu nedenle, yapılacak ilk iş, enflasyonun işletmeler üzerindeki olumsuz etkilerinin neler olduğunun belirlenmesi ve bu etkilerin giderilmesini sağlayacak önlemlerin alınmasıdır. Enflasyon, işletmelerin ekonomik ve finansal yapılarını bozmakta, geçmiş ve geleceğe yönelik tüm işletme kararlarında kullanılan verileri anlamsızlaştırmaktadır. Bu tez iki ana amaç taşımaktadır ; enflasyonist ekonomilerde faaliyet gösteren firma yöneticilerinin daha etkin bütçeleme sistemleri geliştirmelerine yardımcı olmak ve işletmelerini daha efektif ve rantabl yönetebilmeleri ve daha isabetli uzun vadeli planlama yapabilmelerine ışık tutmaktır. Ümid ederim ki bu tez, sadece uluslararası yatırımcılara yol göstermekle kalmayacak, aynı zamanda yüksek enflasyon yaşanan ülkemizde faaliyet gösteren tüm yerli işletme sahiplerine de faydalı olacaktır. Tez dört ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde genel bütçeleme esasları ve temel bütçe çeşitleri anlatılmaktadır. İkinci bölüm yüksek enflasyonun bütçeleme üzerindeki etkisini açıklamak amacıyla hazırlanmıştır. Üçüncü bölümde yüksek enflasyonist ekonomilerde faaliyet gösteren işletmeler için bütçeleme teknikleri, açıklamalı bir örnek yardımıyla anlatılmaktadır. Dördüncü ve son bölüm ise ülkemizde ilaç endüstrisinde faaliyet göstermekte olan bir ticari işletmenin Uluslararası Muhasebe Standardları No: 29'a göre bütçeleme uygulamaları yer almaktadır. Bu tezin yüksek enflasyonist ekonomilerde bütçeleme esasları ile ilgilenen tüm arkadaşlara yararlı olması en büyük dileğimdir.