Filistinli kadın mültecilerin manevi metanetleri üzerine fenomenolojik bir çalışma

Abstract

Bu araştırma, savaş, zorunlu göç ve süreğen kriz koşullarında yaşamlarını sürdüren Filistinli kadın mültecilerin “manevî metanet” deneyimlerini anlamaya yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. “Manevî metanet”, bireylerin yalnızca zorluklarla baş ederek hayatta kalmaya değil; aynı zamanda yaşadığı kırılmaları anlamlandırmaya, içsel bir denge kurmaya ve manevi olanla bağ kurarak direnç geliştirmeye yönelik ruhsal bir kapasite olarak ele alınmıştır. Araştırma, nitel araştırma deseninde Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) yöntemi ile yürütülmüştür. Türkiye’de ikamet eden yedi Filistinli kadın mülteci ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş; veriler, katılımcıların yaşantılarına özgü anlam üretim süreçlerini görünür kılacak biçimde Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) ve içerik analizi yöntemlerinin bir arada kullanımıyla analiz edilmiştir. Görüşme verileri, önce içerik analizine özgü biçimde anlam birimlerine ayrılmış; ardından YFA yöntemiyle yorumlanarak katılımcıların yaşantılarına özgü temalar yapılandırılmıştır. Analizler sonucunda, manevî metanetin çeşitli biçimlerde deneyimlendiği beş ana tema ortaya çıkmıştır: İlahi bağ ve teslimiyetle güçlenme (1); Yerinden edilmenin içinden filizlenen ruhsal köklenme (2); Manevî yönelimle yeniden inşa edilen benlik (3); Gündelik yaşam içinde sürdürülen ruhsal denge pratikleri (4) ve İyilik yoluyla manevî metaneti anlamlandırma (5). Bu temalar, savaş, göç ve kayıp gibi süreğen kriz ve travma koşullarında manevî metanetin pasif bir dayanıklılık değil; aktif, ilişkisel ve anlam odaklı bir varoluş biçimi olarak inşa edildiğini göstermektedir. Bu çalışma, Filistinli mülteci kadınların yaşantılarında şekillenen ruhsal dayanıklılık biçimlerini ve maneviyat temelli direniş stratejilerini derinlemesine ortaya koyarak hem travma psikolojisi hem de manevi danışmanlık literatürüne bağlamsal ve kuramsal düzeyde katkı sunmaktadır.This study aims to explore the lived experiences of “spiritual fortitude” among Palestinian women refugees who continue their lives under the conditions of war, forced displacement, and chronic uncertainty. “Spiritual fortitude” is conceptualized as an inner capacity not only to survive but also to generate meaning in the face of rupture, to build an existential balance, and to maintain resilience through a relationship with the sacred. The study was conducted using a qualitative research design by combining Interpretative Phenomenological Analysis (IPA) with content analysis. In-depth, semi-structured interviews were conducted with seven Palestinian women refugees residing in Türkiye. Interview data were first segmented into meaning units following a content analysis structure and then thematically interpreted through IPA to explore participants' spiritual experiences in depth. The data were analyzed to uncover how participants experience and interpret spiritual fortitude in their unique sociocultural and existential contexts. Five superordinate themes emerged from the analysis: strengthening through divine connection and surrender (1); spiritual rootedness emerging from displacement (2); self-reconstruction through spiritual orientation (3); sustaining spiritual balance in daily life (4); and making sense of fortitude through acts of goodness (5). These findings reveal that spiritual fortitude is not a passive endurance but an active, relational, and meaning-oriented form of existence shaped in the midst of adversity. This study provides a contextual and phenomenological contribution to the literature on trauma, forced displacement, and spiritual coping by articulating the nuanced, spiritually grounded resistance strategies employed by Palestinian women refugees under conditions of prolonged crisis.