Çevre Kanunu’na göre çevresel etki değerlendirmesi

Abstract

Çevresel Etki Değerlendirmesi ilk kez Amerika Birleşik Devletleri’nde ortaya çıkmış ve uygulamaya konulmuştur. Daha sonra bunu takiben diğer ülkeler tarafından bu sistem uygulamaya geçirilmiş ve Avrupa Birliği nezdinde gerekli bir kriter haline de gelmiştir. Ülkemizde ÇED, ilk kez 2872 sayılı Çevre Kanunu ile 1983 yılında düzenlenmiş olmasına karşın uygulamaya geçirilmesi için gerekli olan ÇED Yönetmeliği ancak on yıllık gecikmeden sonra 7 Şubat 1993 tarihinde yayımlanabilmiştir. 1993 yılından günümüze kadar süreklilik arzeden bir sistem olmaması ve sık sık yönetmelik değişiklikleri yapılması nedeniyle Türk ÇED uygulaması eleştirilmektedir. ÇED, birden çok idari işlemi içinde barındıran bir idari süreçtir. Bu idari sürecin içerisinde teknik değerlendirmelerin esas temeli oluşturması, birden çok disiplinin ve uzmanın ÇED sürecine dahil olmasına neden olmaktadır. Disiplinler arası bir özellik taşıması, farklı disiplinden uzmanların ÇED sürecine dahil olması ve ülkeler arasında ÇED süreci aşamalarının farklılık göstermesi nedeniyle genel bir ÇED tanımının yapılması zordur. ÇED kısaca, öngörücü, katılımcı, karar alma sürecini yeniden düzenleyen, disiplinler arası bir özellik taşıyan ve halkın katılımını sağlayan idari bir usul olarak tanımlanabilir. ÇED, birden çok idari işlemi içinde barındıran bir idari süreçtir. Bu idari süreç içerisinde teknik değerlendirmeler esas temeli oluşturmaktadır. Proje sahibinin başvurusu ile başlayan bu sürecin sonunda Bakanlık tarafından ÇED Olumlu veya Olumsuz Kararı ya da ÇED Gereklidir – Gerekli Değildir Kararı verilmektedir. ÇED Olumlu Kararı ya da ÇED Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça proje faaliyete geçirilemez, yatırım yapılamaz. Bu kararların alınmasından sonra diğer idari izinler alınarak yatırıma devam edilebilir.

Environmental Impact Assessment has firstly emerged and are being implemented in the United States of America. The implementation of this system has been followed by other countries and has become an essential criterion at the European Union. In our country, although the EIA has been organized for the first time in 1983 by the Environmental Law No. 2872, the EIA Directive that is required to implement, has been published on February 7, 1993 after a delay of ten years. The Turkish EIA Directive is criticized because of the lack of continuity of a system implementation and often making changes since 1993. EIA is an administrative process that includes more than one administrative action. Because this is based on technical assessments in the administrative process, multiple disciplines and experts are included in the EIA process. It is difficult to make a general definition of the EIA because of the reasons which are having a feature of interdisciplinary, experts from different disciplines to be included in the EIA process and differ between countries due to the stages of the EIA process. EIA can be shortly defined as an administrative procedure which is predictive, participatory, re-regulating the decision making process, origin with an interdisciplinary and providing the participation of public. EIA is an administrative process that includes more than one administrative action. This is based on technical considerations in the administrative process. At the end of this process which begins with the submission of the owner of the Project, the Ministry make the decision as ‘EIA Positive or Negative Decision’ or ‘EIA Required or not Required Decision’. The project can not be activated and the investment can not be made unless EIA Not Required or EIA Positive Decision is decided. After taking these decisions it is allowed to continue investment by taking other administrative permissions.