Toplu işuyuşmazlıklarında barışçı çözüm yolları

Abstract

Toplu iş uyuşmazlığının tanımı 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda yer almamakta olup toplu iş uyuşmazlığı, işçi sendikası ile işveren sendikası ya da herhangi bir sendika üyesi olmayan işveren arasında meydana gelen uyuşmazlık olarak tanımlanabilir. Toplu iş uyuşmazlıkların çözümü için yasakoyucu tarafından başvuru şartları belirlenen grev ve lokavt yoluna başvurulabilir. Bu yollar doktrinde kavgacı ya da mücadeleci yollar olarak tanımlanmaktadır. Yasakoyucu, iş dünyasındaki barışı sürekli kılmak ve işçiler ile işverenler arasında ortaya çıkabilecek gerginlikleri en aza indirmek amacıyla grev ve lokavt yolu dışında, barışçı çözüm yollarını da düzenlemiştir. Böylelikle, toplu iş uyuşmazlıkları daha yumuşak ve genellikle tarafların ortaklaşa vermiş oldukları kararları ile çözümlenmiş olmaktadır. 6356 sayılı Kanunda barışçı çözüm yolları olarak arabuluculuk ve tahkim kurumları düzenlenmiştir. Çalışmamızın amacı, toplu iş uyuşmazlıklarının çözüm yolları, barışçı çözüm yollarının ülkemizdeki tarihsel gelişimi, bu yollardan olan ve 6356 sayılı Kanunda yer alan arabuluculuk ve tahkim süreçlerini ayrıntılı bir şekilde incelemektir. Çalışmamızın içeriğinde öncelikle iş uyuşmazlıklarının tanımı ve türleri, toplu iş uyuşmazlıkların tanımı ve çözüm yolları ile barışçı çözüm yollarının tarihçesine değinilecektir. Daha sonra ülkemizde uygulanan barışçı çözüm yollarından olan arabuluculuk kurumu ve tahkim konusu üzerinde durulacak ve zorunlu tahkim olarak Yüksek Hakem Kurulu’na başvuru süreci ile Kurulun çalışma esasları incelenecektir. Çalışmamızın son kısmında Türkiye’de barışçı çözüm yollarına ilişkin veriler de değerlendirilecektir.

The definition of collective labor dispute is not included in the Law No. 6356 on Trade Unions and Collective Bargaining Agreements, and can be defined as a dispute between the labor union and the employer’s union or the employer who is not member of any union. For the solution of collective labor disputes, strike and lock-out may be resorted to, whose application conditions are determined by the legislator. These solutions are defined as combative ways in the doctrine. In order to maintain the peace in the business world and to minimize the tensions that may arise between workers and employers, the legislator has also arranged peaceful solutions. In this way, collective labor disputes are resolved more gently and generally by the joint decisions of the parties. Mediation and arbitration are regulated as peaceful solutions in Law No. 6356. The aim of our thesis is to examine in detail the ways of resolution of collective labor disputes, the historical development of peaceful resolution in our country, the mediation and arbitration processes, which are among these ways and included in the Law No. 6356. In the content of our thesis, firstly, the definition and types of labor disputes, the definition and resolution of collective labor disputes and the history of peaceful resolution methods will be mentioned. Then, the mediation, which is one of the peaceful resolution methods applied in our country, will be explained and the subject of arbitration will be emphasized and the application process to the Supreme Arbitration Board as a compulsory arbitration and the working principles of the Board will be examined. In the last part of our study, data on peaceful solutions in Turkey will also be evaluated.