Meşrulaştırma Aracı Olarak Medya:Rusya’nın Kırım’ı İlhakı Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Günümüzde çoğu savaşlarla çizilen sınırların yarattığı iktisadi, siyasi ve sosyolojik rahatsızlık nedeniyle siyasal alanların baskılandığı görülmektedir. Bu durumun, Alman siyasal coğrafya kuramcısı Friedrich Ratzel’in lebensraum (yaşam alanı) kavramsallaştırmasının farklı şekillerde yeniden dolaşıma sokulmasına yol açtığı gözlenmektedir. Araştırma kapsamında incelenen Kırım’ın ilhakı sürecinde de Rusya’nın eylemine dayanak noktası olarak lebensraum türevi kavramsallaştırmalar ortaya koyduğu belirtilebilir. Bu kapsamda dahili ve harici kamularda rıza oluşturmak adına medyanın da dikkate değer bir enstrüman olarak kullanılabileceği varsayımından hareketle Rusya merkezli uluslararası haber platformu RT’nin haberleri Van Dijk’ın eleştirel söylem analizine tabi tutulmuştur. Kırım’da gösterilerin başladığı tarihten, Rusya tarafından ilhak edildiğinin ilan edildiği zamana kadar geçen süreçte yayımlanan haberlerin analizinde, eksik ve/veya bağlamından kopuk enformasyon sunma, haber çerçevelerinin daraltma, haber dizgisinde taraflı sıralama yapma vb. yöntemlere başvurulduğu bulgulanmıştır.Sonuç olarak RT’nin haber üretim pratiklerinin, araştırma varsayımlarıyla örtüşür biçimde Rusya’nın eylemini meşrulaştırıcı biçimde oluşturulduğu ve sunulduğu ifade edilebilir.