ERP, manugistics ve ileri planlama sistemleri yazılımları ile tedarik zinciri yönetiminde, ulaştırma modellerinin incelenmesi ve işletme uygulaması

Abstract

Hızla küreselleşen ve küçülen dünyamızda işletmeler, müthiş bir rekabet ortamında bulunmaktadırlar. Sözkonusu rekabetin etkisiyle kar marjları da oldukça düşmüştür ve firmalar düşük karlarla yaşamlarını sürdürmeye çalışmaktadırlar. Kârların düşmesi, fiyat rekabetinin üst düzeyde olduğu ortamda maliyetlerin de aşağıya çekilmesini zorunlu kılmıştır. Maliyet kalemleri arasında tedârik zinciri faaliyetlerinin giderleri önemli bir yere sahiptir. Tedârik zinciri içerisindeki operasyonlarda verimliliği artırmak akla gelen ilk çözümdür. Operasyonel verimliliği artırmak için ise günümüzün gelişmiş bilişim teknolojilerinden yararlanılması neredeyse zorunlu hale gelmiştir. Bu tez de yöneylem araştırmasının günümüzde etkin bir şekilde bilişim teknolojisi yazılımları ile işletmede ve üretimde nasıl kullanıldığı ile ilgili bir uygulama ele alınmıştır, ulaştırma modellerinin nakliye yönetiminde nasıl etkin bir şekilde kullanıldığına örnek olarak Türkiye’de sadece Vestel Pazarlama A.Ş. de kullanılan manugustics yazilimi ve beraber calistigi ERP , SAP yazilim sistemlerinin çözüm mantığı ele alınmıştır . Sözkonusu bilişim teknolojilerinden biri de tedarik zinciri yönetimi ile ilgili bilgisayar yazılımlarıdır. Son yıllarda giderek önem kazanan bu yazılımlara 'İleri Plânlama Sistemleri' (APS: Advanced Planning Systems) denilmektedir. İleri plânlama sistemleri aslında Kurumsal Kaynak Plânlama (ERP) yazılımlarının firma içi/ dışı üretim ve lojistik konularını ikinci plâna atmasına karşılık ortaya çıkmışlardır. ERP yazılımları daha çok muhasebe ve satış konuları üzerine yoğunlaşmıştı ve optimisasyondan ziyade 'kayıt altına alma' amacı güdüyordu. Ayrıca firmaların iş ortaklarıyla olan ilişkilerine de kapalıydı. Bunun tersine APS sistemleri üretim ve lojistik konularına eğilmekte bunları ortam kısıtları çerçevesinde optimalleştirmeye çalışmakta ve ortaklar arası işbirliğine de olanak sağlamaktadır. İleri Planlama Sistemleri, içerisinde optimizasyonu sağlayan çeşitli yöntemlerin varolduğu çok sayıda algoritmaların birleşmesiyle oluşturulmuştur. Algoritmalar öylesine önemsenmiştir ki; APS sağlayıcıları, sistemlerindeki algoritmaları kendi çalışanlarından bile saklamaktadırlar. Önceleri sadece İ2 gibi küçük ölçekli yazılım sağlayıcılarının bulunduğu bu sektörde son yıllarda SAP, Manugistics, JDEdwards gibi büyük firmalar da APS sistemleri geliştirip satmaya başladılar. Sözkonusu firmalar yazılımlarının, karmaşık küresel tedârik zincirindeki operasyonların bütünleşik, kapasite odaklı ve optimal plânlamalarını desteklediği iddia etmektedirler. Bir kullanıcı için, özel bir planlama tipi olarak bu APS'lerin gerçekte ne yaptığı ve bir problemi çözmek için kullandıkları algoritmalar, genellikle bir soru işaretidir. Bu tezde, yazılım sağlayıcıları tarafından yayımlanan 'white paper'ların gösterdiği perdenin arkasına bakmaya çalışacağız. Tipik bir APS'in temel yapısını analiz edip; tedârik zinciri optimizasyonu temeline dayanarak, hangi tip planlama problemlerinin APS tarafından desteklendiğini ve hangi çözümlerin henüz eksik kaldığı incelenmiştir . Nakliye yönetiminde ulaştırma modellerinin manugustics yazilimi ile kullanılarak etkin bir dağıtım zinciri oluşturarak , şirketin kaynaklarının nasıl etkin kullanıldığı , maliyet , müşteri hizmeti , servis ve dağıtım , stok ve satış konularında bir şirkete sağladığı kolaylıklar ve avantajları ele alınmıştır . Dağıtım ve Nakliyenin ; Üretim ve ileri planlama sistemlerinin sonucunun bir bütünü olarak ele alınıp optimum bir şekilde nasıl üretim ile bağlantılı dağıtım yapıldığı ve planlama sistemi ile ele alınıp etkin , hızlı , optimum maliyette ulaştırma , dağıtım ve zamandan kazanma konusunda ileride diğer büyük şirketlere örnek olabilecek bir çözüm sunulmuştur . Ülkemizde sadece Vestel ‘in kullandığı Manugustics yazilimlari ile Nakliye Yönetimi şirkete önemli tasarruflar , zamandan kazanım , ürün bilgilerine anında ve hızlı bir şekilde ulaşım , ürünlerin Tüm Ülke Geneline hızlı ve eşit zamanda ve uygun maliyette nakliyesine müşteri sorunlarına acil bir şekilde geri dönüşüm ve ciddi bir iş gücü tasarrufu kazandırmıştır . Ayrıca bu çalışmada , II. Dünya Savaşından sonra Yöneylem Araştırması ve dallarının daha çok işletmeler ve şirketlerin nasıl önemli bir çözüm aracı haline geldiği, ülkelerin hızla Sanayileştiği bilime ve teknolojiye daha çok önem verdiği bugünlerde ,bilişim teknolojileri ve bilgisayar sistemleri ile nasıl iç içe ve etkin bir şekilde kullanıldığına güzel bir örnek olarak ulaştırma modeli algoritmalarının manugustics programının alt yapısında çalışarak nasıl optimum bir şekilde dağıtım ve ürün takibi yapıldığı , sağlamış olduğu avatajlar ve günlük iş hayatına getirdiği kolaylıklar ele alınmıştır.

Driven by the developments in infomation technology and globalization; in todays world, the companies are in a huge competitive market. With the effect of this competition, the profıt magrin has decreased dramatically and the firms try to be alive with thrifling profits. The decreasing of the profits leads the conıpanies to decrease the costs, too. There is an important position of supply chain activities between the costs, and therefore improving of tho productivity is the most popdar way. in order to get operational improvements, using well developed IT solutions is a necessity. One of these Information Technologies is Supply Chain Software, The solutions gaining importance are Advanced Planning Systems (APS). A typical APS Software has several modules. These are constructed according the planning horizons and the kind of the business, The long-term, comprehensive and most hierarchical module is Network Design. The mid-term modules are Master Planning and Demand Planning. The short-term and detailed modules are Purchasing & Material Requirements Planning, Production Planning and Scheduling, Distribution and Transport Planning and Demand Fulfilment & AvailableToPramise (ATP). In the last years several software vendors such as I2, Manugistics, SAP and others have started to develop and sell APS. They claim to support the integrated, capacity-focused and optimal planning of operations in coraplex global supply chains. For a proctical planner it is often not clear, what these APS really do, as the specifıc type of planning model and the solulion algorithm used to solve a practical problem in general are not transparent in this thesis, we try to look behind the curtain of white papers published by softwaare vendors. We Analyze the principal structure of a typical APS. Based on a theoritical framework for supply chain optimization, we show which type of planning problem is currently supported by APS and which solutions are stil missing .