Şükûfe Ni̇hal Başar’ın romanlarında ai̇le

Abstract

Sosyal, siyasi, coğrafi açıdan değişimler yaşayan Türk toplumu için aile, her dönemde önemini korumuş ve toplumun sağlıklı bir şekilde var olması için gerekli görülmüştür. 1896-1973 yılları arasında yaşayan Şükûfe Nihal Başar, toplumun içinde bulunduğu sosyal ve siyasi dönüşüme şahitlik etmiştir. Yaşanan bu değişikliklerin aile kurumu üzerindeki etkisini gören yazar, romanlarında gözlemlerinden faydalanarak aile kavramına geniş bir şekilde yer vermiştir. Yazarın romanlarındaki aileler, dağılmış ve parçalanmış aile örnekleri sunularak ele alınır. Alafranga yaşam tarzını benimseyenler, görücü usulü evlilikler, mutsuz evlilikler, savaşların getirdiği yıkımlar, erkeklerin kadınlara bakış açısı, kadınların ve çocukların sosyal hayatta karşılaştığı sıkıntılar aile içinde yaşanan sıkıntıların ve toplumsal sorunların kaynağı olarak sunulur. Olayları kurgularken tezatlardan faydalanan yazar, alafranga tiplerin karşısına aydınları, maddi unsurlar karşısına manevi unsurları koyarak çatışmadan faydalanır. Yazar, toplumda şahit olduğu değişikliklerden ve özel hayatında yaşadığı sıkıntılardan yola çıkarak romanlarında aile içi ilişkilere değinmiş ve devrine göre ileri sayılabilecek fikirleriyle yaşanan sıkıntılara çözümler sunmuştur. Yazar, romanlarında yer alan olayları kadın duyarlığı içinde değerlendirmiş ve ilk dönem romanlarını kadın cephesinden anlatmıştır.

For Turkish society, the family has been important in every period and considered necessary for the healthy existence of society. Şükûfe Nihal Başar, who lived between 1896 and 1973, witnessed the social and political transformation of the society. Seeing the effect of these changes on the institution of family, the author gave a wide coverage to the concept of family in her novels using her observations. Families in the novels are analyzed by presenting examples of broken and disintegrated families. Those who adopt the European lifestyle, arranged marriages, unhappy marriages, the destruction caused by wars, men's view of women, the problems faced by women and children in social life are presented as the source of family and social problems. The author uses contrasts while fictionalizing the events and conflict by placing intellectuals against European style and spiritual elements against material elements. The author mentioned domestic relations in her novels and offered solutions to the troubles experienced with her ideas that are advanced for her time. The author evaluated the events in her novels with a female sensibility and narrated the first period novels from the female perspective.