Sermaye temelli olmayan stratejik işbirlikleri (kontrata dayalı bir stratejik işbirliği modeli)

Abstract

Son on senede yönetim literatüründe ön plana çıkmış ve rekabet avantajı elde etmek veya sürdürmek isteyen işletmelerin de çok sıkça kullandıkları bir yöntem ve hatta örgüt yapısı olan stratejik işbirlikleri sermaye temelli ve sermaye temelli olmayan stratejik işbirlikleri olarak iki ana gruba ayrılmaktadır. Değişen müşteri taleplerine ve teknolojik değişimlere en hızlı, en az riskli ve en ekonomik şekilde cevap verebilecek en esnek yapıya sahip işbirlikleri sermaye temelli olmayan işbirlikleridir. Bu tarz işbirliği başarısı taraflar arasında temelde beş alanda uyumlu beraberliğe bağlıdır. Stratejik uygunluk, örgütsel uygunluk, kültürel uygunluk, operasyonel uygunluk ve insan kaynakları uygunluğu işbirliğini başarıya götürmektedir. Bu çalışmada stratejik işbirliklerinin oluşma nedenleri, türleri, özellikleri, avantaj ve dezavantajları, başarılı olma yolları ve başarısızlık sebepleri detaylı bir şekilde ortaya konulmuştur. Konuya ilişkin yazın incelendikten sonra bugüne kadar yapılmış çeşitli çalışmaların bütüncül bir bakış açısıyla ele alınması ile özgün bir “Stratejik İşbirliği Karar Modeli“ geliştirilmiştir. Daha sonra uluslararası bir otel zinciri ile ulusal bir gayri menkul yatırım ortaklığının başarılı bir şekilde gerçekleştirdiği sermaye temelli olmayan stratejik işbirliği türü olan yönetim sözleşmesi süreci akış diyagramları detayında açıklanmıştır. Son olarak da, gerçekleşen işbirliği geliştirilen modele uygulanmış ve işbirliğinin FÜTZ ve PEST analizleri yapılmıştır.In the past ten years companies have increasingly developed strategic alliances as a method and moreover as an organizational structure to gain or sustain a competitive advantage. Strategic alliances are mainly divided into two groups, as equity and non-equity alliances in the management literature. Non-equity alliances having the most flexible structure are the fastest, less risky and most cost saving alliances that can easily respond the rapid changes of customer requests and technological developments. The success of these kinds of alliances requires a good fit among the partners in five main areas; strategic fit, organizational fit, cultural fit, operational fit and human fit carries the alliance to success. This study lays out the foundation reasons, types, specifications, advantages and disadvantages, key factors of success and basic failure reasons of strategic alliances in detail. Furthermore, after gathering as much as information concerning alliances and a comprehensive literature review, a “Strategic Alliance Decision Model” has been created and then the process of the successful management contract, one of the non-equity alliance types, between an international hotel chain and a local construction company has been explained by a detailed flow chart diagram. In the final part, the created model has been tested on the alliance process. SWOT and PEST analyses of the strategic business alliance have been performed.