Okul öncesinde görev yapan öğretmenlerin çevre bilinci ve bu okullardaki çevre eğitiminin araştırılması

Abstract

Çevre, insan faaliyetleri ve canlı varlıklar üzerinde, hemen ya da süre içinde dolaylı ya da dolaysız bir etkide bulunabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve toplumsal etkenlerin belirli bir zamandaki toplamıdır.(Hamamcı ve Keleşci,1998) Okul Öncesinde Görev Yapan Öğretmenlerin Çevre Bilinci ve Bu Okullardaki Çevre Eğitiminin Araştırıldığı bu çalışmada okul öncesi öğretmenlerinin çevre bilinci tutum, bilgi ve davranış alt boyutlarına yönelik ve eğitim programlarında ne kadar çevre eğitimine yer verdikleri araştırılmıştır. Tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilen araştırmanın evrenini; İstanbul sınırları içerisinde 2004–2005 eğitim ve öğretim yılında görev yapan okul öncesi öğretmenleri; örneklemini ise orantısız küme yoluyla seçilen 300 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak amacıyla çevre bilinci soru listesi ve çevre eğitimi soru listesi uygulanmıştır. Verilerin analizinde Kruskal Wallis-H, Pearson Çarpım Moment Korelâsyon Analizi ve kaykare kullanılmıştır. Araştırma kapsamında tüm veriler çift yönlü olarak sınanmış ve anlamlılık düzeyi en az. 05 düzeyinde kabul edilmiştir. Çevre ölçeği toplam puanları ile bilgi, tutum, davranış alt boyutları arasındaki ilişkileri belirlemek üzere yapılan Pearson çarpım moment korelasyon analizi sonucunda, çevre ölçeği toplam puanları ile tutum, bilgi ve davranış alt boyutu arasında istatistiksel açıdan p<.01 düzeyinde pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bunun sonucunda öğretmenlerin çevre bilinci ile ilgili bilgilerinin, tutumlarının ve çevre korumaya yönelik davranışlarının olmadığını görülmüştür. Araştırmanın sonucunda şu öneriler getirilmiştir: okul öncesi öğretmen yetiştiren kurumlarda çevre bilinci dersi verilmelidir. Ulusal bir çevre koruma oluşturulmalıdır ve bu programlar hızla yaygınlaştırılmalıdır.

Environment is defined as the inevitable organizing effect of direct or indirect physical, chemical, biological, and social interrelations upon man and other living things in their natural surroundings. (Hamamcı ve Keleşci, 1998) The object of this research is to investigate dept of knowledge, behavior, and attitude of pre-school teachers toward environment as well as the quantity and quality of environmental education they provide in their educational program. The Survey Instrument was conducted according to the following criteria: It was taken within Istanbul during the 2004-2005 academic term, and as a random cluster sampling of 300 preschool teachers. In order to collect data, two lists of questions were prepared: one concerning environmental awareness, the other pertaining to environmental education. The Krustal-Wallis H, Pearson Product Moment Correlation, and Pearson Chi-square methods were applied in the analysis of the data. The entire range of data was cross-validated to confirm a meaningfulness correlation of at least .05. The Pearson Product Moment correlation analysis was applied in order to establish the relationship between the total points accumulated between the measure of the environmental instrument and those of the variables of knowledge, attitude, and behavior; which resulted in a positive meaningful statistical correlation of p<.01. The entirety of the research shows that teachers are lacking in sufficient knowledge, attitude, and behavior concerning environmental awareness and protection. The research suggests the following: Institutions do more to promote environmental awareness programs in their preschool teacher education curricula, and immediately articulate and distribute a national environmental protection program.