Geçmişten günümüze Mushaf-ı Şerif

Abstract

Yüce kitâbımız Kur’an’ı Kerîm’in, asrı saâdet döneminden itibârenen mükemmel bir şekilde yazılabilmesi ve doğru olarak okunabilmesiiçin büyük gayretler sarf edilmiştir. Bu amaçla nice hattat,kâtip ve muharrirler çeşitli arayışlar içerisine girmiş, her hat erbâbıbir sonrakine âdetâ ışık tutmuş, İslam yazısı olarak nitelendirdiğimizhat sanatı günden güne gelişerek en mükemmel hâlini almıştır.Elbette bu konuda Osmanlı Mektebi’nin ve onun kurucusu olanŞeyh Hamdullah’ın, onun takipçisi olan Hâfız Osman’ın ve isminiburada zikretmeye imkân bulamadığımız nice Osmanlı hattatlarınınbüyük bir etkisi ve gayreti olmuştur.Matbaanın henüz îcad edilmediği devirlerde hattatlar, hânesindekelâm-ı kadîmi okumak isteyenlerin ya da ibâdethânelerevakfedilmek üzere sipariş eden hayırseverlerin arzularını karşılamakiçin âdetâ birer canlı matbaa görevini yerine getiriyorlardı. Elbette,o dönemdeki hattatların her birinin kaleme aldığı Mushafın,sanat derecesinde mükemmel olduğunu söylemek mümkün değildir.Fakat aralarından Hâfız Osman, Ramazan b. İsmail, AhmetNâilî, Çemşir Hafız Salih ve Hasan Rıza gibi öyle mâhir hattatlarçıkmıştır ki yazdıkları sanatkârane Mushaflar hem gönüllere şifâolmuş hem de ona nazar edenlerin göz nurunu artırmıştır.Söz konusu ettiğimiz o sadra şifâ Kur’an-ı Kerîm’leri aynelyakîngöremesek de, hiç olmazsa bir serlevhâ numûnesini seyretmezevkini tadabilmek için İlim Yayma Vakfı Kur’an ve Tefsir Akademisibünyesinde bir sergi tertîp edilmiş ve burada bulunan eserlerbir katalogda toplanmıştır. Serginin amacı, XII. yüzyıldan başlayarakXX. yüzyılın başlarına kadar kaleme alınan Mushafların hatsanatı bakımından serüvenini gözler önüne sermektir. OrijinallerininTürkiye ve dünya müzelerinde sergilendiği ve özel koleksiyonerlerdemuhafaza edildiği bu Mushaf örnekleri kûfî, muhakkak,reyhânî, rıkâ’, sülüs ve Müstakimzâde’nin tâbiriyle hâdim-i Kitâb-ıKerîm olan nesih yazı çeşidi ile yazılmıştır.Katalogun hazırlanmasında emeği geçenlere teşekkürü birborç biliyor, ömrünü Kur’an-ı Kerim’i en güzel bir şekilde yazmayavakfetmiş nice hattatları rahmetle yâd ediyoruz.