Sahîh-i Buhârî'de siyer kronolojisi

Abstract

Buhârî, siyer konulu bazı rivayetlerde zaman zaman, olaylara tarih kaydı düşmüştür. Bu tarihler râvi aracılığıyla, bazıları ise doğrudan Buhârî’nin kendi ifadeleriyle aktarılmıştır. Tarihler, siyer/ meğâzî kaynaklarıyla uyum arz ettiği gibi tamamının hilafına da olabilmiştir. Bu araştırma, daha çok Sahîh-i Buhârî’nin siyer kaynaklarıyla uyum arz etmeyen kronoloji rivayetleri üzerinden yapılmış ve Buhârî’nin tercihine sebep olan etkenler incelenmiştir. Uyumlu olmayan rivayetler üzerinden Buhârî’nin tercihlerinin anlaşılmaya çalışılması, Sahîh’indeki yöntemin de anlaşılmasını ve Buhârî’nin tercihine sebep olan kaynakların ortaya çıkarılmasını sağlayacaktır. Buhârî’nin olayları tarihlendirirken siyer/ meğâzî kaynaklarından bağımsız olarak hadis metinlerinde yer alan ifadeleri esas aldığı görülmektedir. Buhârî, sahih hadisin metnini siyer/ meğâzî müelliflerinin ittifakına tercih etmiş, metinlerde geçen lafızları tarih vermede delil olarak kullanmıştır. Buhârî’nin tarihlendirmesine etki eden haber metinleri Sahîh içerisinde yer aldığı gibi diğer sahih hadis kaynaklarında da tespit edilebilmiştir. Bu durum bize Buhârî’nin hadis metinlerindeki lafızları öncelediğini göstermektedir.In some narrations on the subject of Bukhari, there is a historical record of the events from time to time. These dates were conveyed through the narrator, and some of them directly by Bukhari's own words. The dates could be in harmony with the siyer/ megâzî sources as well as against all of them. This research is mostly based on the chronological narrations that are not compatible with the sirah sources of Sahih al-Bukhari and the factors that cause Bukhari's preference are examined. Trying to understand Bukhari's preferences through incompatible narrations will enable to understand the method in his Sahih, and to reveal the sources that caused Bukhari's preference. It is seen that Bukhari takes the expressions in the hadith texts as a basis, independent of the siyer/ maghazi sources, while dating the events. Bukhari preferred the text of the authentic hadith to the alliance of the authors of the siyer/ maghazi and used the words in the texts as evidence for giving dates. The news texts that affect Bukhari's dating can be found in Sahih as well as in other authentic hadith sources. This situation shows us that Bukhari prioritized wording in hadith texts.