Rekabet stratejileri: Türkiye’de zeytinyağı sektör analizi ve ziytinyağı sektöründe rekabet stratejileri üzerine bir araştırma

Abstract

Türkiye mevcut ve potansiyel zeytin ağacı kaynakları ile gelecek yıllarda zeytinyağı sektörü içinde ilk sıralarda yer almayı hedeflemektedir. Buna yönelik olarak son yıllarda yaşanan değişim süreci içerisinde, zeytin yetiştirme teknikleri, zeytin işleme teknikleri, zeytinyağı üretim teknolojileri, zeytinyağı depolama ve ambalajlama teknolojilerinde yenilikleri yakalamayı başaran zeytinyağı sektörünün hedefi ilk olarak bu çalışmaların tüm sektöre yayılmasıdır. İkinci büyük hedef de mevcut zeytinyağı pazarlarına hakim olmak ve yeni zeytinyağı pazarları bulup bu pazarlar da etkin ve sürekli bir şekilde yer almaktır. Zeytin yetiştiricileri kooperatifler veya şirketler kurarak hammadde ve girdilerinin maliyetlerinin azalmasını sağlayabilirler ve böylelikle tüketiciye doğrudan ulaşma imkanına kavuşacaklardır. Zeytinyağı üretimine ilişkin; üretimde düzensizlik, zeytinin kalitesi ve ağaç başına verimin düşük olması sorunları devletin düzenli bir prim politikası benimseyerek çiftçilere destek olması ile aşılacaktır. Zeytinyağı tüketimi orta vadeli ve ulusal planda gerçekleştirilecek bir iletişim arttırılabilir. İşletmelerin kendi imkanlarını seferber etmesi yeterli olmayacaktır. Türkiye'nin yıllık bir milyon ton yağ tüketimi içinde zeytinyağının beşte birlik bir paya sahip olabilmesi için zeytinyağın, markalardan bağımsız olarak tanıtılması gerekmektedir. Uluslararası Zeytinyağı Konseyi'ne ülke olarak daimi üye olmamız bize uluslararası pazarlarda tanınma ve güven kazandıracaktır. Sektör de yer alan işletmelere ürünlerinin değerlendirilmesi ve pazarlaması için birlikler destek olmalıdırlar. Yetiştiricilere ucuz girdi, alet, makine, ilaç sağlanmalı ve prim sistemine devamlılık kazandırılmalıdır. İşletmelere sektörleriyle ilgili eğitimler verilmeli, uluslararası seminer ve fuarlara katılım teşvik edilmeli, sürekli değişen teknoloji ve bilgi çağına ayak uydurmaları sağlanmalıdır. Sektörle ilgili yasa taslakları, kararnameler tabandan hazırlanarak devlette ilgili birimlere sunulmalı böylelikle arzu edilen uygulamalara daha hızlı ulaşım imkanı sağlanmalıdır. Turkey is aiming to gain a place in the first ranks of the olive oil industry with its current and potential olive tree resources in the coming years. Related to this objective the first target of the olive industry is to deploy the new implementations in olive growing, olive processing, olive oil manufacturing, olive oil warehousing, and packaging techniques that had been experienced during the successful change process in the last few years. The second big target is to dominate the current olive oil market, and to find new markets in wihch the would be efficient and permanent. By establishing firms or cooperations, olive manufacturers can have improvements in the costs of their raw materials, so that they will have the oppurtunity to reach the consumers. Olive oil production problems such as production unstability, olive oil quality, and having a low rate of productivity per tree can be overcomed by a continuous premium policy that supports the farmers. Olive oil consumption can be increased by a mid-term and a nationally planned communication program. Using only the firms own resources will not be sufficient. In order to gain 20% market share for Turkey, in the annually one million tons big olive consumption market, olive oil should be promoted without a relation with the brands. Furthermore being a permanent member of the International Olive Oil Council will give us the change to get known and be gain more courage. The cooperations should support the firms of the industry in evaluating and marketing their products. They should sustain the continuum of cheap tools, machinery, chemicals and should develop a continuous premium system. Firms should be educated related to their indusrty, they should also be encouraged to take part in the fairs and seminars, in order to keep themselves up to date about the changing technologies and followup the information age. Law drafts and decision about the industry should be prepared from the bottom, to be presented to the government, so that the change to reach to the desired implementations can be achieved in a faster way.