TANPINAR'IN KALEMİNDEN DEDE EFENDİ

Abstract

Güzel sanatlar içinde yer alan musiki, Tanpınarın önemli beslenme kaynak- larından biridir. Tanpınar makale, deneme ve romanlarında Dede Efendiyi ve eserlerini konu eder, kendi eserlerini besleyici bir kaynak olarak ondan yararlanır. Tanpınar, Dede Efendi vasıtasıyla eski musikimizdeki devam zincirinin kopmaması ve bu kültür değerimizin yaşatılması gerektiği üzerinde durur. Huzurda Ferahfezâ Âyinini zengin çağrışımlarla yorumlar. Böylece kendi kaynaklarımızdan nasıl yararlanacağımız konusunda güzel bir örnek verir. Dede Efendiyi gelenek içindeki yeri, musikimize katkıları, ses ve makam geçişlerindeki başarısı, Batı musikisini eserleriyle buluşturması noktasında değerlendirir. Deha sıfatıyla andığı Dedenin geleneği aşan yönünü vurgular. Bir kültür değeri olarak musikimizi ve Dede Efendinin eserlerini farklı tespit, tahlil ve değerlendirmelerle verir.

Music, as a form of fine arts, was one of the most influential sour- ces of inspiration for Tanpınar. Tanpınar wrote about the composer Dede Efendi and his musical works on his articles, essays and novels and used these musical pieces as an inspiration for his work. His novel Huzur interprets Ferahfezâ Âyini with rich association of ideas. This novel sets a good example of using our own resources. Dede Efendi is also mentioned on his novels Beş Şehir, Yaşadığım Gibi and Mücevherlerin Sırrı by highlighting traditional status of musical pieces by Dede Efendi, his contributions to our music background, success in sound and mode changes and his embrace of Western musical works. Tanpınar described Dede Efendi as a prodigy and highlights his qualities beyond the realm of traditional music. He studied our music and works by Dede Efendi as cultural assets and came up with different findings, analyzes and assessments. Tanpınar used works by Dede Efendi to underline that perseverance and survival of our past musical culture and the cultural assets are actual necessities.