Medyada denetim ve özdenetim

Abstract

Günümüzde medya toplumlar için vazgeçilmez bir ihtiyaç ve güç haline gelmiştir. Medya demokratik toplumların bir unsuru olarak kabul edilmektedir. Medyanın eğlenceden, enformasyona, kültürün yayılmasından, toplumsal işlevlerine kadar bir çok işlevi vardır. Medya iletişim özgürlüğünün araçlarından biridir. İlerleyen iletişim teknolojileri sayesinde kaçınılmaz olarak global bir köy haline gelen dünyada toplumların ve bireylerin birbirinden haberdar olmasının en kısa ve ekonomik yolu medyadır. İnternet ve iletişim uydularındaki gelişmeler dünyanın dört bir yanındaki insanları kapı komşusu yapmıştır Medyanın böylesine önem ve güç kazanmasıyla birlikte medyanın denetimi de gündeme gelmiştir. Çünkü özellikle iktidarların gücü elinde tutmak için vazgeçemedikleri bir unsur haline gelen medya, kötü amaçla kullanıldığında çok zararlı olabilmekte ve istenmeyen etkiler doğurabilmektedir. İşte toplumu bu etkilerden korumak için medyanın denetimi gündeme gelmiştir. Tekelleşme gibi unsurlar denetimi zorlaştırsa da yönetimler ve devlet mekanizmaları bazı kanuni düzenlemelerle medyayı denetleme yoluna gitmiştir. Ancak bu kez de sansür ve iletişim özgürlüğünün engellenmesi gündeme gelmiş, bu tür yaklaşımlar yoğun eleştiriye maruz kalmıştır. Siyasi iktidarlar ve politikacılar özellikle seçim kampanyalarında medyayı bir araç gibi kullanmaya başlamış, bu da halkın partilerin istediği şekilde yönlendirilmesi sonucunu doğurmuştur. Türkiye'de ve dünyada son yıllarda sık sık tartışılan medya denetiminde etkili olan bir diğer mekanizma da gönüllü kuruluşlardır. Zaman zaman yeniden gözden geçirilip belirlenen ilkeler doğrultusunda hareket eden bu kuruluşlar, medyanın bizzat medya çalışanları tarafından denetlenmesini önerir. Birinci elden denetim imkanı sağlayan bu tür mekanizmalar Türkiye'de son zamanlarda meydana gelen kıpırdanmalarla etkili olacağa benzemektedir. Zaten kanuni düzenlemelerin yetersiz kaldığı noktada ve sansürü içermeyen bir sistem de medyanın denetimi ancakdenetim sayesinde mümkün olacaktır. Summary Nowadays media has become an dispensible need and power for the society, Media is a part of democratic societies and it has many functions ranging from entertainment, giving information to spreading culture as weel as application of its social functions and more. Media is also seen as an important tool for application of the freedom of communication. Due to the developments in communication technology, the shortest and most economic way of keeping individuals informed about each other is media. The developments in internet and communication satellites now made people all around the world next door neighbours. Since media gained such importance and power inspection of media became very controversial. Especially since the goverment use media to retain its power, media becomes a very dangerous tool and has undesired effect on publise. Thens to keep the public safe from this a effect, inspection of media recently became once again controversial. Even when monopoly made it hard to inspect media, the party in power and the govermental mechanism is make legal regulations to inspect and control media. This time censorship and violation of the freedom of communication come into existence and both of these approaches were severely criticised. The parties in power and the politicians starded to use media especially during these elections campaigns and this resulted in the partres controling the public as the wish. Both in Turkey and in the world another mechanism that is responsible for the inspection of media, a highly contraversial subject, is voluntary organizations. These organizations that at times act according to the principles that the formed, recommend. That media is inspected by those that work in media. These mechanisms that provide first hand inspection look as if they will be effective due to the sparks happening in Turkey these days. When legal regulations are not enough and a system without cencorship is desire, then media's self inspection will become possible.