Süt dişlerinde diyot lazer, demir sülfat ve formokrezol pulpa ampütasyonlarının klinik, radyolojik ve histolojik değerlendirilmesi

Abstract

Bu in vivo çalışmanın amacı pulpanın canlı olarak korunduğu vital ampütasyon tekniklerinde yeni bir yöntem olarak önerilen farmakolojik olmayan Diyot lazer ampütasyonunu, altın standart olarak kabul edilen formokrezol (FK) ampütasyonu ve yeni altın standart olarak kabul edilen demir sülfat (DS) ampütasyonu ile insan süt dişlerinde klinik, radyografik ve histolopatolojik düzeylerde karşılaştırmaktır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya Marmara Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı’na başvuran, herhangi bir sistemik hastalığı olmayan yaşları 5–9 arasında değişen sağlıklı çocuklar dahil edilmiştir. Ampütasyon endikasyonu konulmuş toplam 120 süt molar diş rasgele olarak FK (kontrol grubu) (40 diş), DS (40 diş) ve DL (40 diş) gruplarına dağıtılmıştır. Kuronal pulpanın çıkarılıp kanama kontrolü sağlanmasından sonra, hemostaz; DL grubunda 1.5 W güç, 50 mJ enerji parametrelerinin uygulanması ile, FK grubunda 1/5’lik oranda sulandırılmış FK kullanılarak, DS grubunda %15,5’lik yoğunluğun kullanılması ile gerçekleştirilmiştir. Dişler, 1, 3, 6, 9 ve 12 aylık klinik ve radyografik takiplerle değerlendirilmiştir. Ortodontik olarak seri çekimle alınması düşünülen dişlerin içinden 16 tanesi 12 ayın sonunda çekilerek histolojik olarak da değerlendirilmiştir. 12 ayın sonunda klinik başarı açısından gruplar arasında farklılık saptanmamıştır. Radyolojik başarı oranları FK grubunda 87,5 %, DS grubunda 79,5%, DL grubunda ise 75 % olarak belirlenmiştir. Klinik olarak başarılı bulunan olgulardan alınan diş kökü örnekleri, Marmara Ü. Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji AD ışık mikroskopi laboratuarında dekalsifiye edilmiş ve kesitlere Masson’un üçlü boyaması uygulanmıştır. Sonuçlar: Kesitler, odontoblast tabakası düzensizliği, intrapulpal kalsifikasyonlar, dentin köprüsü oluşumu, internal rezorpsiyon, iltihabi hücre cevabı, pulpa canlılığı ve hücresel harabiyet yönünden histopatolojik skorlamaya tabi tutulmuştur. Tüm ampütasyon gruplarında histolojik düzeyde pulpada iltihabi durum ve nekroz saptanmıştır. Değerlendirilmiş olan ampütasyonlu dişler arasında en fazla ‘düzenli odontoblast tabakası’na DL grubunda rastlanırken, yine en düşük histopatolojik hasar DL grubunda görülmüştür. Tartışma: Yapılan bu çalışma sonrası, DL ampütasyonlarının FK ve DS ampütasyonlarına alternatif olabileceği düşünülmektedir.