Milli İktisat Düşüncesi ve Ticaret-i Umumiye Mecmuası

Abstract

1908 devrimi Osmanlı sosyal ve ekonomik yapısında önemli açılımları da beraberinde getirmiştir. İkinci Meşrutiyetle beraber Osmanlı iktisat düşüncesinde ilk olarak liberalizm benimsenmişti. Fakat liberalizmin ülkeyi kalkındıramayacağına inanan hükümet ve basın Milli İktisat öğretisini savunmaya başladı. Köklerini Friedrich List'in Almanyası'ndan alan Milli İktisat düşüncesi; serbest ticaretin sadece İngiltere'ye has bir sistem olduğunu iddia ediyordu. Buna göre ülkenin kalkınması için korumacı bir gümrük politikası uygulanmalı böylece milli sanayi ve ticaret geliştirilmeliydi. Milli İktisadı benimseyip yaygınlaştırmaya çalışan dergilerden biri de Ticaret-i Umumiye Mecmuası'dır. Derginin başlıca yazarları Ahmet Hamdi, Abdi Tevfik, Mehmet Zühtü idi. Ülkenin kalkınması için gerekiyorsa himayecilik politikaları uygulanabilmelidir. Türk halkının artık memur tabiyatından kurtulup ticaret hayatına yönelmesi gereklidir. Dergiye göre Türk Milleti'nde ticaret potansiyeli mevcuttur. Dergi Ahali-i İktisat Partisi'nin yayın organıydı.Yazarlarından Mehmet Ermenekli aynı zamanda bir tacirdi. Bu durum derginin ticarette aktif olarak da rol oynamasına neden olmuştur. Dergi ekonomideki sektörlere makro açıdan yaklaşmakla birlikte, mikro tahlillere de yer verir. Dergide yer alan işletmecilikle ilgili makaleler örneğin reklam ve iyi bir müteşebbisin özelliklerinin tanımlandığı makaleler bunun bir göstergesidir. Ticaret-i Umumiye Mecmuası; dönemin ekonomik ve sosyal yapısını yansıtan ve yaklaşık 2,5 yıl süren bir dergi olarak, Türk ekonomi basını içersinde önemli bir yer işgal eder. Derginin benimsediği Milli İktisat ile yıkılan bir imparatorluğun asıl unsuru olan Türklerin arzularını ve umutlarını bağladıkları bir ideoloji olarak önemlidir. Ticaret-i Umumiye Mecmuası 'nın Türk İktisat Tarihi'ne Milli İktisat anlamında Cumhuriyet devrine de etki eden önemli kazanımları olmuştur.