BULANIK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİNİN ALIŞILMAMIŞ İMALAT YÖNTEMLERİNİN SEÇİMİNDE KULLANILMASI

Abstract

Günümüzde ortaya çıkan yüksek mukavemetli yeni malzemelerin işlenme gereksinimi, çok küçük işleme alanlarında çalışma gerektiren parçaların varlığı, çok hassas ve kırılgan parçaların işlenmesi ihtiyacı ve karmaşık geometrilerin işlenmesinde ortaya çıkan zorluklar nedeniyle geleneksel imalat yöntemlerinin ötesinde yeni üretim teknolojilerine duyulan ihtiyaç Alışılmamış İmalat Yöntemleri (AİY) ile giderilmektedir. Ancak birbirinden çok farklı ve sayıları gittikçe artan AİY arasında işlenecek parçaya ve üretim koşullara en uygun olanını seçmek günümüz imalatçıları için oldukça önemli bir problem olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada AİY seçimi için, Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (BAHP) ve Bulanık İdeal Çözümlere Yakınlık Yoluyla Tercihlerin Sıralanması Tekniği (BTOPSIS) yöntemlerinin uygulandığı sistematik bir yaklaşım ortaya konmuştur. Çalışmada ayrıca bulanık yöntemlerle elde edilen sonuçlar, bulanık olmayan (klasik) AHP ve TOPSIS yöntemleri ile karşılaştırılarak bulanıklığın sonuçlar üzerinde etkisi belirlenmiştir. AİY seçimleri konusunda bulanıklığın da dahil edildiği seçim yöntemleri geliştirilmiş ve uygulamalar sonucunda bulanıklığın ve farklı seçim yaklaşımlarından ziyade ikili karşılaştırmalar yoluyla yapılan ağırlıklandırmanın sıralama sonucunda daha etkili olduğu ve Bulanık TOPSISten ziyade Bulanık AHP aşamasının çok daha önemli olduğu ortaya çıkmıştır.

New manufacturing technologies such as nontraditional manufacturing methods (NMM) were needed recently because of new machining requirements for parts with complex geometries, very narrow machining area and high strength materials and also for very small and delicate parts. Since NMM are diverse and their numbers are increasing with the development of new approaches, selecting the most appropriate one among many NMM requires systematic models which incorporate multi-criteria decision making approaches. In this study, a selection model that uses Fuzzy Analytical Hierarchy Process (FAHP) and Fuzzy Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (FTOPSIS) approaches is developed for the selection of the most suitable NMM for a specific application. Furthermore, the effectiveness of the developed approach is evaluated by comparing its results with the ones obtained with non-fuzzy (crisp) versions of the AHP and TOPSIS methods. In this study for selection of NMM, fuzzy logic implemented selection methods are developed and after some case studies it is shown that weights obtained with binary comparisions are more effective for ranking results and FAHP phase is more important than FTOPSIS phase.