Türkiye'deki Suriyeli mülteci öğrencilerin ve öğretmenlerinin İngilizce dil öğreniminde ve öğretiminde karşılaştıkları sorunlar : bir durum çalışması

Abstract

Türkiye'deki Suriyeli mülteci öğrencilerin ve öğretmenlerinin İngilizce dil öğreniminde ve öğretiminde karşılaştıkları sorunlar : bir durum çalışması Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki Suriyeli mülteci öğrencilerin İngilizce öğrenirken karşılaştıkları zorlukları ve onların öğretmenlerinin öğretim süreçlerinde yaşadıkları sorunları incelemektir. Çalışmada, öğrenciler ve öğretmenlerin derslerde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri, ders kitapları ve materyallere yönelik görüşleri, sınıf içi iletişim biçimleri, ölçme-değerlendirme uygulamalarına dair düşünceleri ve İngilizce öğrenme ortamlarında yaşanan psikolojik zorluklar ele alınmıştır. Araştırma, nitel desenlerden durum çalışması yöntemi ile yürütülmüş; çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Sultangazi ilçesindeki Orhangazi Ortaokulu’nda öğrenim gören 8 Suriyeli öğrenci ve onlara ders veren 5 İngilizce öğretmeni oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve süreç bireysel görüşmelerle yürütülmüştür. Veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiş, bulgular sınıflandırılarak sunulmuştur. Bulgular, öğrencilerin İngilizce öğrenme sürecinde hem dil hem de uyum temelli çeşitli güçlükler yaşadığını ortaya koymaktadır. Dil yetersizlikleri, sosyo-ekonomik sorunlar ve kalabalık sınıf ortamları öğrenmeyi zorlaştırmış; İngilizce çoğu zaman zor bir ders olarak algılanmış ve bu durum motivasyon, devam ve başarı üzerinde olumsuz etkiler yaratmıştır. Öğretim materyalleri ile ölçme-değerlendirme uygulamalarının öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kaldığı, teknolojik araçların da sınırlı biçimde kullanıldığı belirlenmiştir. Öğretmenler çok dilli sınıflarda iletişim ve pedagojik uyum konusunda zorluk yaşadıklarını, öğrencilerin ise derse katılımda çekingen davrandıklarını ifade etmişlerdir. Öğrenci ve öğretmen görüşleri doğrultusunda, ek destek programları, hazırlık çalışmaları, kapsayıcı materyaller, farklılaştırılmış ölçme yöntemleri ve psikososyal destek hizmetlerinin güçlendirilmesi temel öneriler olarak öne çıkmıştır. Mülteci öğrencilerin dil yeterliliklerinin geliştirilmesi, okul sonrası destek programları, Latin alfabesi eğitimi ve küçük grup çalışmalarıyla desteklenebilir. Öğretmenlerin kapsayıcı pedagojik yaklaşımlar konusunda hizmet içi eğitim almaları, Arapça bilen yardımcı personel görevlendirilmesi ve materyallerin öğrencilerin düzeyine uyarlanması önemli görülmektedir. Ayrıca süreç odaklı ölçme-değerlendirme uygulamaları, yapılandırıcı geri bildirimler, psikolojik danışmanlık hizmetleri ve sosyal uyumu teşvik eden etkinlikler, öğrencilerin akademik başarılarının yanı sıra motivasyon ve öz güvenlerinin güçlendirilmesine katkı sağlayabilecek temel unsurlar olarak değerlendirilmektedir.

Challenges faced by Syrian refugee students and their teachers in English language learning and teaching in Turkey : a case study The purpose of this research is to examine the difficulties encountered by Syrian refugee students in Turkey while learning English, and the problems experienced by their teachers during the teaching processes. The study explores the challenges faced by students and teachers in the classroom, their proposed solutions, perspectives on textbooks and instructional materials, the nature of classroom communication, views on assessment practices, and the psychological difficulties encountered in English learning environments. Employing a qualitative case study design, the research sample consisted of 8 Syrian students enrolled at Orhangazi Middle School in the Sultangazi district of Istanbul during the 2024–2025 academic year, along with 5 English teachers instructing them. Data were collected through semi-structured interview forms and individual interviews. The data were analyzed using descriptive analysis, and the findings were thematically categorized. Results indicated that students experienced significant difficulties in both language acquisition and social adaptation. Language deficiencies, socio-economic problems, and overcrowded classrooms were found to hinder learning; English was often perceived as a difficult subject, negatively influencing motivation, attendance, and achievement. Instructional materials and assessment practices were insufficient in meeting students’ needs, and technological tools were utilized only to a limited extent. Teachers reported challenges in communication and pedagogical adaptation within multilingual classrooms, while students were often reluctant to participate. In line with the views of both students and teachers, supplementary support programs, preparatory courses, inclusive materials, differentiated assessment methods, and strengthened psychosocial support services were identified as key requirements. Enhancing refugee students’ language proficiency may be facilitated through after-school support programs, Latin alphabet instruction, and small group learning. Furthermore, in-service training for teachers in inclusive pedagogical practices, the assignment of Arabic-speaking support staff, and the adaptation of materials to students’ proficiency levels are considered essential. Process-oriented assessment, constructive feedback, psychological counseling, and activities promoting social integration are also regarded as critical factors contributing to students’ academic achievement, motivation, and self-confidence.