Zihinsel zanaatçılık bağlamında yeni medyada çalışma ve serbest zaman

Abstract

Bu tez çalışmasının çıkış noktası, günümüzde çalışma zamanınındışındaki serbest zamanında üretim yapan “zihinsel zanaatkârın”, yeni medyayıkendi üretimi için gönüllü olarak bir çalışma biçimi şeklinde kullanmaktaolmasıdır. Bu durum bireyin çalışma zamanı ve özel yaşam ayrımını karmaşıkbir hale sokmuştur. Yeni medyada üretim yapan “zihinsel zanaatkâr” için birserbest zaman aktivitesi olarak başlamış olan zihinsel zanaat gönüllü bir“çalışma” haline gelmiştir.Bu tezin amacı, yeni medyada enformasyon ve zihinsel üretimin birhammadde olarak işlenmesiyle birlikte ifade edilmeye başlanan “zihinselzanaat” biçimlerinin, yeni medya sosyo-ekonomisi ve ekonomi-politiğindeki yeriile “zihinsel zanaatkârın” küresel endüstri içerisindeki konumunu açıklamaktır.Sanayileşme sürecinde geri plana atılan “zanaat” kavramı, enformasyon vezihinsel üretimin sürekli olarak işlenmesinin yarattığı “zihinsel zanaat” ve “zihinsel zanaatkârlığın” yeni bireysel ve toplumsal konumları bu ilişkilerışığında değerlendirilmiştir. Böylece, iş hayatının bireyin kendine ait zamanınınasıl etkilediği; kas gücünün yerini alan zihinsel emeğin, çalışma ve serbestzaman deneyiminin birey açısından geçirdiği dönüşüm, kavramların tarihselgelişimi ışığında irdelenmiştir. Araştırmada, “çalışma zamanı”, “zanaat” ve“serbest zaman” kavramlarının kapsamları ve insanlık tarihi boyunca geçirdiğievrim incelendikten sonra, bu kavramların arasında yeniden şekillenmekte olanilişkiler ve günümüz yeni medyasının sunduğu çalışma biçimleri incelenmiştir.Bu doğrultuda yapılan alan araştırmasında, ağ sistemi ve yeni medya ile değişençalışma koşulları ve serbest zamanın, günümüzde zihinsel üretim yapançalışanlar üzerindeki etkileri, derinlemesine mülakat yöntemiyle sorgulanmıştır.Araştırmanın temel bulgusu, “zihinsel zanaatkâr”ların, kitlenin mevcutyapısı nedeniyle, yeni medyada yapıcı ve dönüşümün dinamosu niteliğinde biryer edinme olasılığının bulunduğu; fakat bunun gerçekleşmesi için zamanınhenüz erken olduğudur. Böylesi bir değişim ancak yeni medya zihinselzanaatkârının, kişisel serbest zamanına bağlı bireysel ve sosyal kimliktanımlama ve “gönüllü” çalışmasının, aslen içinde yer aldığı endüstrinin ağüzerindeki çalışma zamanının bir parçasını oluşturduğunun farkına varmasıylave zanaatkârın başyapıtı peşinde bireysel sosyal sermayesini gözetmek yerine ağsisteminde de zanaatkâr dayanışması sağlayabilmesiyle mümkündür.The starting point for this dissertation is that the “intellectualcraftsman,” who uses her/ his personal leisure time outside of work time forproductive purposes, employs new media as a volunteer work method forindividual production. This situation has convoluted the distinction between theindividual’s work time and private life. For the “intellectual craftsman”producing on new media, the intellectual craftsmanship that had started out asa leisure time activity has turned into voluntary “work.”The aim of this dissertation is to analyze the position of these“intellectual craftsmanship” models, recognized as the processing of information and intellectual artifact as raw material, within the socio-economyand political economy of new media and the place of “intellectualcraftsmanship” within the global industry. The concepts of “craftsmanship,”left behind during the Industrialization process; “intellectual craftsmanship,”created by the continuous processing of intellectual production, and theindividual and social positioning of “intellectual craftsmanship” are assessedin the light of these associations. Hence, the impact of work life on theindividual’s personal time, the evolution of intellectual labor, which hasreplaced hand labor, and the individual work and leisure time experience havebeen examined in the light of these concepts’ historical development. In thisstudy, the scope and evolution of the concepts of “work time,” “craftsmanship”and “leisure time” throughout human history have been explored, andafterwards, the associations taking shape between these concepts and recentwork methods offered by new media have been evaluated. In the field researchconducted on this path, the impact of work conditions and leisure time,transformed by the web system and new media, on contemporary workers ofintellectual production have been interrogated via in-depth interviews.The main finding of the research is that, because of the present natureof the populace, “intellectual craftsmen” hold the potentiality of gaining groundon new media as a constructive generator of change despite it being early forthis change to materialize yet. Such transformation is achievable only throughthe new media intellectual craftsman’s realization that her/ his individual andsocial identification and “volunteer” work based on personal leisure time,constitute a fundamental part of her/ his industry’s work time on the web; andthe new media intellectual craftsmen’s establishment of solidarity amongcraftsmen on the web system instead of regarding personal social capital.