Kur'ân-ı Kerîm’de israf kavramı

Abstract

KUR'ÂN-I KERÎM DE İSRAF KAVRAMI ÖZET İnsanın herhangi bir davranışında ifrat ya da tefrite girmek suretiyle haddi aşmasına israf denilmektedir. Bu kavram, farklı türevleriyle Kur'ân-ı Kerîm’de 23 yerde kullanılmıştır. Çalışmamız, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın önemi, kapsamı, kaynakları ve yöntemi üzerinde durulmuştur. Kavramsal zeminini oluşturan birinci bölümde israf kavramının öncelikle sözlük ve terim anlamları verilmiş, ardından ise adv, zulm ve tuğyân gibi kendisiyle bir manada eş anlamlı olan kavramlar ile adl, vasat ve istikâmet gibi zıt anlamlı kavramlar ayrı ayrı ele alınmıştır. İkinci bölüm tezimizin ana omurgasını oluşturmaktadır. Bu bölümde israf kavramının Kur'ân-ı Kerîm’de kullanıldığı tevhid, nübüvvet ve Kur'ân mevzuları itikadî; adam öldürme ve malı kullanmada düşülen aşırılıklar ve günah amelî ve kişinin kendi cinsine ilgi duyması ile kibir mevzuları ise ahlakî konularda israf başlığı altında detaylıca incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise genel manası itibariyle israfın sebebleri ve zararları üzerinde durulmuş ve israftan kurtulma yollarına değinilmiştir. Sonuç olarak çalışmamızda israfa Kur'ânî bir kavram olarak yaklaşmamızdan ötürü israfın günümüzde kullanılan manası esas alınarak değil, bizzat Kur'ânî çerçeve esas alınarak bakılmış ve Kur’an’da işlenen israfın günümüzde anlaşıldığı anlam kadar dar olmamakla birlikte sözlük anlamındaki kadar da geniş olmadığı anlaşılmıştır. Kur'ân, israf, itikad, hukuk, ahlak THE CONCEPT OF ISRAF (EXAGGERATING) IN THE HOLY QUR’ANIn Arabic Israf refers to the transgression of a person pertaining to his/ her exaggerational behaviors. This concept has been widely used in the Qur’an 23 times with its different varieties. This study consists of an introduction and three main chapters. In the introduction, I deal with the importance of this study, its scope, the sources that were used and the method that was applied for the thesis. In the first chapter that is in prenciple the conceptional ground of the thesis, the meanings of the concept of israf has been given. And then, the synonymies of israf such as adw, zulm and tughyan, and its opposites that is adl, vasat and istiqama have been dealt with in detail. The second chapter is the basis of this study. This chapter handles the concept of israf in the context of its i’tiqadî, amalî and akhlakî aspects (perteaning to Islamic Creed, deeds and moral values respectively) at lenght. The third chapter in a broad sense speaks about the causes of israf and its bad effects on society. At the end, this chapter tries to provide the way out of the proplem. In conclusion, it must be stated here that in this study when dealing with the concept of israf I restrict myself in its qur’anic context alone. At the end, it is important to say that it can be reached from the general usage of the Qur’an that the concept of israf has been used in a broader sense than today and more narrow than its lexical meaning. Key Words: The Qur’an, israf, i’tiqad, jurisprudence, akhlak