Finansal okuryazarlığın finansal istikrar üzerindeki etkisi : bir uygulama

Abstract

Yaşanan finansal gelişmeler ve sermayenin globalleşmesi finansal piyasaların karmaşık hale gelmesine, teknolojik gelişmeler ise finansal ürün ve hizmetlerin sayısının artmasına neden olmuştur. Hemen her bireyin piyasa katılımcısı olmasının önünü açan bu durum, risklerin artmasına ve finansal okuryazarlık seviyesinin önem kazanmasına neden olmuştur. Tezde finansal okuryazarlık ve istikrar kavramları tanımlanırken finansal okuryazarlığın finansal istikrar üzerindeki etkisi ampirik olarak incelenmeye çalışılmıştır.Bu sebeple çalışmanın temel amacı; finansal okuryazarlığın ve finansal istikrarın kavramsal ve teorik olarak anlaşılmasını sağlamak ve finansal okuryazarlık seviyesinin finansal istikrar göstergeleri üzerinde ne gibi etkileri olduğunu ortaya koymaktır. Bu amaçla, öncelikle finansal okuryazarlıkla ilgili kavramsal ve teorik çerçeveverilmiştir. Sonraki bölümde finansal istikrar kavramı ve unsurları, finansal istikrarsızlığa neden olan durumlar ile finansal istikrarın sağlanması ve sürdürülmesi için yapılması gerekenlere yer verilmiştir. Bununla birlikte finansal davranışların finansal istikrar üzerindeki olası etkileri de teorik olarak değerlendirilmiştir. Daha sonraki bölümlerde ise seçilmiş ülkeler ve Türkiye çerçevesinde finansal okuryazarlık seviyesinin finansal istikrar göstergelerine nasıl yansıdığı ilgili yılın verileriyle değerlendirilmiştir. Son olarak dünya geneli için yapılan ampirik bir çalışma ile finansal okuryazarlığın finansal istikrar üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Geliştirilen model ile tüm değişkenler birlikte kontrol altına alındığında bile, finansal okuryazarlığın finansal istikrar üzerindeki etkisinin pozitif ve istatistiki açıdan anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Bulaşma etkisinden dolayı finansal istikrar açısından ülke yönetimleri arasındaki iş birliğin önemi, finansal eğitimlerle finansal okuryazarlık seviyesinin arttırılabileceği ve politika yapıcıların çeşitliönlemlerle finansal istikrar düzeyinin artmasına katkı sağlayacağı belirtilmiştir.

THE EFFECT OF FINANCIAL LITERACY ON FINANCIAL STABILITY: AN APPLICATIONFinancial developments and globalization of capital have made financial markets more complex and technological developments have also caused the increase in the number of financial products and services. This situation, which allows almost every individual to be a market participant, has led to increased risks and gained importance ofthe financial literacy level. In this thesis, first, the concepts of financial literacy and financial stability are emphasized and then the effect of financial literacy on financial stability is examined empirically. Accordingly, the main aim of this paper is to (i) clarify the financial literacy and stability conceptually and theoretically, and (ii) to reveal the effects of financial literacy level on the indicators of financial stability. For this purpose, first, the conceptual and theoretical framework of financial literacy is presented. In the next section; financial stability and its elements, the situations which cause financial instability and the necessary things to be done in order to providethe durability of financial stability are mentioned. At the same time, the possible effects of financial behaviours on financial stability are also evaluated theoretically. Thereinafter, it is evaluated how financial literacy level influences financial stability indicators in the selected countries and Turkey by using data for the relevant years. Finally, it isempirically analyzed the effect of financial literacy on financial stability by using data around the world. As a result, it seems that the effect of financial literacy on financial stability is positive and statistically significant even though all variables are controlled. Also, it is emphasized that intercountry cooperation is important in terms of financialstability because of contagion effect, financial literacy level may be increased by financial education and policy makers may contribute the development of financial stability level by taking various precautions.