Ön çapraz (ÖÇB) rehabilitasyonunda farklı yöntemler

Abstract

Bu çalışmanın amacı artroskopik ön çapraz bağ (ÖÇB) rekonstrüksiyonu yapılmış hastaların tedavisinde ev-bazlı rehabilitasyon ve gözetimli rehabilitasyonun birbirine göre etkinliğinin karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi nda artroskopik ÖÇB rekonstrüksiyonu geçiren ve rehabilitasyon amacıyla merkezimize sevk edilen toplam 30 hasta randomize olarak iki gruba ayrılmıştır. Birinci gruba ev-bazlı rehabilitasyon, ikinci gruba da gözetimli rehabilitasyon uygulanmıştır. Hastalar aynı rehabilitasyon programını izleyip 6 ay süreyle takip edilmiştir. İlk grup bu süre içinde daha sınırlı sayıda fizik tedavi seansı alarak yazılı ev egzersiz uygularken, ikinci grup fizyoterapist denetiminde düzenli fizik tedavi görmüştür. Tüm hastalara rehabilitasyon süresi boyunca tedavi başlangıcında, 1., 6., 12. ve 24. haftalarda aktif ve pasif gonyometrik EHA ölçümler; ağrı için GAS ve çevre ölçümleri yapılmıştır. Tedavi başlangıcı ve sonunda Lysholm ve Tegner skorları değerlendirilmiş, 24.haftada da Noyes subjektif değerlendirme anketi doldurulmuştur. Yine 24.haftada zıplama testleri ve hasta memnuniyeti değerlendirilmiştir. Hastalarımızın değerlendirme sonuçlarında yardımsız tam basma zamanı, aktif ve pasif EHA ölçümleri ve GAS skorlarında iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık ortaya konamamıştır.Tedavi sonrasındaki Lysholm skorları tedavi öncesine göre her iki grupta da artmış, bu artış ev-bazlı rehabilitasyon grubunda daha anlamlı bulunmuştur (pÐ0,0001); ama iki grup arasında tedavi öncesinde veya sonrasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur (pþ0,05). Her iki grupta Tegner ve Noyes skorlarındaki değişim aynıdır. Tedavi sonunda atrofi açısından iki grup arasında fark görülmemiştir. 24.haftadaki zıplama testlerinde hasta ve sağlam taraf hem grup içinde, hem de gruplar arasında kıyaslandığında benzer sonuçlar elde edilmiştir. Tedavi sonunda hasta memnuniyeti her iki grupta da aynı düzeydedir (?²=0,08; pþ0,05). Sonuç olarak ev-bazlı rehabilitasyon gözetimli rehabilitasyon kadar başarılıdır, hatta bazı yönlerden daha iyidir. Maliyet ve işgücü tasarrufu göz önüne alındığında uygun hastalarda ev-bazlı rehabilitasyon uygulamalarının iyi bir alternatif olabileceği gösterilmiştir. The aim of this study was to compare a home based rehabilitation and a supervised rehabilitation program in the treatment of patients who had undergone arthroscopic anterior cruciate ligament (ACL) reconstruction. Thirty patients had undergone arthroscopic ACL reconstruction in the orthopaedic department of Marmara University Medical Faculty and were referred to our clinic. Then they were randomised into two groups. The first group was assigned a home based rehabilitation programme while the second group received a supervised rehabilitation programme. Follow-up period was six months. The first group received more limited supervised physical therapy and also a written home exercise programme while the second group got a regular supervised physical therapy programme. During rehabilitation active and passive goniometric and circumference measures for atrophy, ROM measurements, VAS for pain were recorded in all patients at the beginning of treatment in the 1st, 6th, 12th and 24th weeks. The Lysholm and Tegner scores were obtained in the 24th week. There was no statistically significant difference between the active and passive ROM measurements and VAS scores of the two groups. The posttreatment Lysholm scores increased in both groups and this increase was more significant for the home based rehabilitation group(pÐ0,0001); between-group measurements were not statistically significant (pþ0,05). The change in Tegner and Noyes scores between groups was the same. No difference was found regarding atrophy and hop-tests when the groups were compared. Patient satisfaction was the same in both treatment groups after treatment. As a result, it can be deduced that a home based rehabilitation program after ACL surgery is as effective as a supervised program and even better in certain aspects, it decreases number of hospital visits, costs and enables the patient to use his time efficiently and a quicker return to normal life.