Sömürgecilikten serbest piyasaya geçişte Endonezya ekonomisi ve Türkiye ilişkileri

Abstract

Doğu ile Batı arasında yüzyıllardır devam eden denizyolu ticaretinde müstesna bir yeri bulunan Endonezya takımadalarının kaderi, on altıncı yüzyılın başlarından itibaren Avrupalıların düzenledikleri ticaret seferleriyle değişmeye başladı. İlk olarak Portekiz’in takımadalarla yaklaşık bir asır devam eden ticarî faaliyetinden sonra Hollanda yönetimi altındaki üç buçuk asırlık siyasi, iktisadi ve ticari dönem çok etkili oldu. Hollandalıların üç buçuk yüzyıllık dönemlerinin ilk iki yüzyılı Hollanda Birleşik Doğu Hindistan Şirketi’nin (V.O.C. 1602-1799) ve son bir buçuk yüzyılı ise Hollanda Hindistan Hükümeti (1815-1942) yönetimi altında geçti. Endonezya, 1945’te elde ettiği bağımsızlık ile birlikte kendi ulusal ekonomi politikasını geliştirme ve uygulama imkânına kavuştu. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, 1830-1942 yılları arasında Hollanda sömürgesi döneminde gelişen Endonezya ekonomisi ele alınmaktadır. İkinci bölümde İkinci Dünya Savaşı ile siyasi bağımsızlığına kavuşan Endonezya’nın ulusal ekonomisi, üçüncü bölümde ise Endonezya ile Türkiye arasında gelişen ilişkilerin ticari ve ekonomik durumu incelenmektedir. Bir bakıma, Endonezya’nın ekonomik tarihinin son iki yüzyılı, ticari sömürge politikalarından serbest piyasaya geçişi ve Türkiye ilişkileri üzerinden bir ekonomik-tarih kavrayışı sağlanmaya çalışılmaktadır.

The fate of the Indonesian archipelago, which held a significant position in maritime trade between the East and the West for centuries, began to change with the trade expeditions organized by Europeans from the early sixteenth century. After nearly a century of Portuguese commercial activity in the archipelago, the political, economic, and commercial era of three and a half centuries under Dutch rule was highly impactful. The first two centuries of the Dutch three-and-a-half-century period were under the Dutch United East India Company (V.O.C. 1602-1799), and the last century and a half were under the Dutch East Indies Government (1815-1942). Following its independence in 1945, Indonesia had the opportunity to develop and implement its own national economic policy. This study is divided into three parts. The first part explores the Indonesian economy during the Dutch colonial period (1830-1942. The second part, examines Indonesia’s national economy post gaining political independence after the World War II. The third part explores the commercial and economic relations between Indonesia and Türkiye. In essence, this study aims to provide an economic-historical understanding of Indonesia's economic history over the past two centuries, tracing its transition from colonial commercial policies to free markets, and analyzing its national economy from Türkiye’s perspective.