Dijital dönüşüm performansının ölçümü üzerine deneysel bir çalışma

Abstract

Dijital dönüşüm performansının ölçümü üzerine deneysel bir çalışma Bu tezde, şirketlerin dijital dönüşüm süreçlerinde karşılaştıkları temel problem olarak, dijitalleşme performansının yalnızca çalışan algısı üzerinden değil, fonksiyon süreçleri ve yapay zekâ entegrasyonu gibi güncel kriterlerle değerlendirilmesi gerekliliği ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, dijital dönüşümün çok boyutlu olarak ölçülmesini sağlayacak bir yaklaşım geliştirmek ve şirketlerin fonksiyon bazında dijital dönüşüm performansını analiz etmektir. Araştırmada, yapı malzemeleri ve çimento sektöründe faaliyet gösteren halka açık, yurtiçi ve yurtdışında faaliyet gösteren bir şirket seçilmiştir. Dijital dönüşüm, dijitallik ve dijital olgunluk kavramları hem yerli hem yabancı kaynaklar üzerinden incelenmiştir. Kullanılan modellerin sektörel uygulanabilirliği değerlendirilmiş, üç farklı ölçek önerilmiş ve veriler çok kriterli karar verme yöntemi olan TOPSIS ile analiz edilmiştir. Bu sayede, çalışan algısı, fonksiyon süreçlerinin dijitalleşme düzeyi ve yapay zekâ entegrasyonu birlikte ele alınmıştır. Bu doğrultuda, literatürde eksikliği görülen fonksiyon bazında dijital dönüşüm performansının ölçülmesine yönelik iki adet ölçek önerilmiştir. Bu ölçek, hem akademik çalışmalar için referans olabilecek nitelikte bir çerçeve sunmakta, hem de işletmelerin dijital dönüşüm süreçlerini daha kapsamlı ve departmanlara özgü olarak değerlendirmelerine imkân tanımaktadır. Çalışmanın bu yönüyle, mevcut araştırmalara katkı sağlayacağı ve gelecekte yapılacak akademik incelemelere zemin oluşturacağı düşünülmektedir. Ayrıca araştırmanın pratik sonuçları da dikkate alındığında, işletmelere dijital dönüşüm performanslarını daha etkin şekilde ölçebilmeleri için uygulanabilir öneriler sunulmaktadır. Departman bazlı bir yaklaşımın benimsenmesi, şirketlerin dijitalleşme stratejilerini planlarken daha somut ve ölçülebilir adımlar atmalarına yardımcı olabilecektir. Böylelikle hem akademik literatüre katkı sunulması hem de işletmelerin dijitalleşme yolculuklarında stratejik kararlar almalarına destek olunması hedeflenmektedir.An experımental study on the measurement of digital transformation performance In this thesis, the necessity of evaluating digitalization performance not only through employee perception but also with current criteria such as functional processes and artificial intelligence integration has been addressed as a main issue in companies’ digital transformation processes. The aim is to develop an approach that enables the multidimensional measurement of digital transformation and to analyze companies’ performance on a functional basis. A publicly traded company operating in the building materials and cement sector, both domestically and internationally, was selected for the research. The concepts of digital transformation, digitalization, and digital maturity were examined through national and international sources. The applicability of the models was evaluated, three scales were proposed, and the data were analyzed with TOPSIS, a multi-criteria decision-making method. In this way, employee perception, functional processes, and artificial intelligence integration were considered together. Accordingly, two scales for measuring digital transformation performance on a functional basis, identified as a gap in the literature, were proposed. These provide a framework that may serve as a reference for academic studies and allow companies to evaluate their transformation processes in a more comprehensive and department-specific manner. The study is expected to contribute to the literature and form a basis for future investigations. In addition, practical recommendations are presented for companies to measure their digital transformation performance more effectively. A department-based approach may help companies take concrete and measurable steps in planning strategies, supporting both academic studies and business practice.