Meslek liseleri yönetici ve öğretmenlerinde psikolojik yıldırma (MOBBING)

Abstract

MESLEK LİSELERİ YÖNETİCİ VE ÖĞRETMENLERİNDE PSİKOLOJİK YILDIRMA (MOBBING) Çalışma yaşamında herkes, “Psikolojik Yıldırma” olgusu içinde yer almaya adaydır. Bu kavram çalışanların; astları, eşitleri ya da yöneticileri tarafından çeşitli şekillerde uygulanan bir saldırı sürecini tanımlamaktadır. Güçlü ve mücadeleci, işini başarıyla sürdüren bir işgören, onun kendisine rakip olmasından korkan amirinin psikolojik yıldırma davranışlarına maruz kalabilir. Başka olguda işgören, herhangi bir nedenden ötürü psikolojik yıldırma uygulayıcısı konumuna gelebilir. Bir diğer olguda ise birey, psikolojik yıldırmanın olduğu bir çatışma sürecinde kendini, izleyici konumunda ve belki de bir süre sonra psikolojik yıldırma uygulayıcının ortağı olarak bulabilir. Bilindiği gibi psikolojik yıldırma konusunda, öğretmenlik mesleği yüksek risk taşıyan gruplar arasında bulunmaktadır. Olumsuz koşullar ve gerilim altında çalışma, öğretmenlerin verdiği hizmetin niteliğinde bozulmaya neden olurken, sağlığını da etkileyebilir. Bu durumda ise öğretmenin ilk olarak verimi ilerleyen zamanlarda ise mesleki tüm özelliklerinde ciddi kayıplar göze çarpar. Buda istemeyeceğimiz birçok sonuç meydana getirecektir. Bu sonuçlardan en önemlisi öğrencilere ilişkindir. Okulda çocuğun kendisine model seçmede en çok tercih edeceği kişi öğretmen olduğu göz önüne alındığında öğretmenin, çocuğun kişiliğinin gelişimi ve biçimlenmesinde en önemli role sahip olduğu görülür. Çocuğun yaşamını doğrudan etkileyen bir birey olması nedeni ile öğretmen sağlam ve dengeli bir kişiliğe sahip olmalıdır. Bu araştırmanın amacı; meslek lisesi yönetici ve öğretmenlerinin psikolojik yıldırma kavramı içinde yer alan davranışlara maruz kalmalarını, farklı sıklık düzeyleri ve farklı değişkenler açısından incelemektir. Araştırmanın veri kaynağını hazırlanan anket yardımıyla toplanan veriler oluşturmaktadır. Anket; Milli Eğitim Bakanlığı Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü’ne bağlı, İstanbul ili Anadolu yakasındaki meslek liselerinde görev alan 224 yönetici ve öğretmene uygulanmıştır. Anket ile toplanan veriler SPSS istatistik programında kodlanmış, yine bu program ile verilere ilişkin değerler tablolaştırılarak verilmiştir. Yönetici ve öğretmenlerin verdikleri cevaplara göre; meslek liseleri yönetici ve öğretmenlerinde Psikolojik Yıldırma’ya (Mobbing) uğrama düzeylerinin çeşitli faktörlere göre değişmekte olduğu belirlenmiştir. Mobbing, Psikolojik Yıldırma, Meslek Liseleri

MOBBING AMONG FACULTY MEMBERS IN VOCATIONAL HIGH SCHOOLS Any member of the occupied population can be the victim of “psychological violence”. It can be described as an attacking process between supervisors and employees or employees with their co-employees. A strong, hardworking and successful employee can be mobbed by his envious supervisor. In another situation, employee can be mobber or he can be the viewer or the partner of the mobber. Teaching profession is one of the most risky occupational groups for psychological violence. Being stressful can affect the quality of working hours negatively and also can cause health problems. In such cases, firstly the performance of the teacher decreases, then we can see detrimental effects on all professional skills of the teacher. This will cause many undesirable results. The most important one is on students. Students mostly follow teacher’s lead, so teachers have a very important role in the development of students’ personality. Consequently, teachers must be sound minded and must have strong personality. The main objective of the research is to determine the mobbing perception of the faculty of vocational high schools in relation to different variables. A questionnaire is used to collect data. The questionnaire is applied to 224 teachers and supervisors working in Vocational Girls’ High Schools located in the Anotolian side of İstanbul. Data are evaluated using SPSS software. The analysis of data show that mobbing perception of the teachers and supervisors of vocational high schools, changes with the variables. Key words: Mobbing, psychological violence, vocation high schools.