Ahiret inancının dini-felsefi temelleri

Abstract

Araştırılan çoğu eski dinlerde âhiret inancının varlığının kabul edilmesine karşılık dirilişin niteliği farklılık arz etmektedir. Nitekim Babil, Kenan ve Eski İran dinleri bedenli dirilişi, Eski Mısır, Yunan ve Türk dinleri ise rûhî dirilişi savunmuşlardır. Semâvî dinlerden Yahûdîlik, Hıristiyanlık ve İslâm ise bazı noktalarda ayrılmakla birlikte insan bedeninin toprakta veya herhangi bir mekanda yok olduktan sonra iâdesini mümkün görmüştür. Yahûdîlik ve Hıristiyanlık’tan farklı olarak âhirete imanı önemli bir inanç esası olarak kabul eden İslâm dini yeniden dirilişin mahiyetine, imkan ve gerekliliğine yönelik daha net ve sistematik bir görüş sunmaktadır. Kur’ân-ı Kerîm’in pek çok yerinde âhiret inancının Allah’a imanla birarada zikredilmesinin yanı sıra âhiret ahvâlinin anlatıldığı âyetlerde onun gerçekleşme imkanı, Allah'ın kudreti bağlamında değerlendirilmiştir. Ayrıca çeşitli yaratılış örneklerine dayanarak ölümötesinin imkanına yönelik daha somut misaller sunan Kur’ân dînî sorumluluk, kâinatta abes ve tesadüfün olmayışı, va’d ve vaîdin gerçekleşmesi açısından da âhiretin zorunluluğuna vurgu yapmıştır. Kelam disiplininde âhiret konusu Kur’ân âyetleri esas alınarak işlenmekte ve daha çok dirilişin şekli üzerinde yoğunlaşmaktadır. Âhiretin imkan ve gerekliliği konusu yine âyetler ışığında ele alınmaktadır. Felsefî açıdan âhiretin imkan ve gerekliliği konusundaki deliller Allah inancı merkeze alındıktan sonra ele alınmakta olup, bu konudaki temel çıkarımlar ruhun ölümsüzlüğü, hayatın ve varoluşun anlamı, mutlak adaletin gerçekleşmesi, ölümsüzlük arzusu, dünya ve toplumsal refahın temini yönündedir.

The Religious and The Philosophical Arguments for The Life Afterdeath This dissertation written on theme of “The Religious and The Philosophical Arguments for Life Afterdeath” is one of the few work’s, written in Turkey, Azerbaijan and Arabic contries. This dissertation consists of intorduction, three chapters and conclusion. The dissertation completely covers the main issues of the theme. The introduction deals with the scientific importance and actuality of the work, also analyses the sources which were study based, scientific novelty and practical values. In the chapter one we observe that Koran approaches to the possibility of the life afterdeath in terms of the creation from nothing and that of the creation of universe and human, creation`s stages as well as that of phenomenon of nature. Koran approaches to the issue in content of the religious responsibility, the realization of va`d and va`id, as well as names and attributes of Allah. In the chapter two the discussions related to the afterdeath and the resurrection put forword on the context of Kelam. The discussions is about the nature of the afterdeath and the resurrection. In this chapter the criticism directed to the proofs of the material and the spiritual resurrection were evaluated. In the chapter three the philosophical proofs of life afterdeath were discussed. The proofs about the possibility and the necessity of the life afterdeath were argued in terms of spiritualism, morality, psychology and sociology. The common point of all is that the possibility of the life afterdeath has a reasonable possibility. Otherwise philosophers who argued that there is no life after death have been only contented with the criticism of the spiritual and ethical arguments.