Vergi kanunları dışında yer alan istisna ve muafiyetlerin vergi hukuku açısından irdelenmesi

Abstract

Vergi Kanunları Dışındaki Kanunlarda Yer Alan İstisna ve Muafiyetlerin Vergi Hukuku Açısından İrdelenmesi konulu Yüksek Lisans tezimizdeki amacımız; esas itibariyle çok bilinen ve vergi ihdas eden kanunlarda yer alan vergi muafiyet ve istisnalarının dışında kalanları tespit etmek ve bunlarla ilgili ileride yapılacak araştırmalara ışık tutmak üzere veri tabanı oluşturmaktır. Yaptığımız incelemelerde; vergi ihdas eden temel vergi kanunları (örneğin; Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu gibi) dışındaki pek çok kanunda da vergi ile ilgili hükümler bulunduğu anlaşılmıştır. Bu hükümlerden bir kısmı ile, olağan koşullarda vergi mükellefi olması gereken kişi ve kurumların bir kısmı vergi dışı bırakılmıştır. Aynı şekilde yine bu ikinci türde yer alan kanunlarda; aslında üzerinden vergi alınması gereken bazı hukuki işlem ve eylemler vergi dışı bırakılmıştır. Tezimizin birinci bölümünde; vergi, muafiyet ve istisna tanımlarına yer verilmiştir. İkinci bölümünde; vergi kanunlarının neler olduğu sıralanmış ve kısaca tanımlanmıştır. Bu çerçevede vergi kanunları; gelir üzerinden alınan vergiler, servetten alınan vergiler, harcamalardan alınan vergiler şeklinde üç kısma ayrılmıştır. Tezimizin üçüncü bölümünde vergi kanunları dışındaki kanunlar belirlenmiştir. Bu kapsamda vergi muafiyeti tanıyan kanunlar bir kısımda, vergi istisnası tanıyan kanunlar da diğer bir kısımda incelenmiştir. Vergi muafiyeti tanıyan kanunlar; belirli gerçek kişilere vergi muafiyeti tanıyan kanunlar, belirli kamu kurumlarına vergi muafiyeti tanıyan kanunlar ve belirli özel hukuk tüzel kişilerine vergi muafiyeti tanıyan kanunlar şeklinde üçe ayrılarak incelenmiştir. Vergi istisnası tanıyan kanunlar da; belirli personel gelirlerine vergi istisnası tanıyan kanunlar, belirli mal varlıkları ile ilgili işlemlere vergi istisnası tanıyan kanunlar, belirli işlemlere vergi istisnası tanıyan kanunlar ve bağış ve yardımlar ile ilgili vergi istisnası tanıyan kanunlar şeklinde ayrımlarda incelenmiştir. Ayrıca bu bölümün sonuna vergi istisnasından yararlanabilmek için istisna konusu işlemlerin yeminli mali müşavirlere tasdik zorunluluğu konusu eklenmiştir. Bu istisna ve muafiyetlerin; Türkiye ekonomisine katkıları, gerçekten günümüz şartlarında hâlâ gerekli olup olmadıkları, bu istisna ve muafiyetler dolayısıyla mahrum kalınan bütçe gelirlerinin tutarı konusunda bugüne kadar gerek kamu gerek özel sektör gerekse de üniversitelerimizde yapılmış bir akademik çalışmaya rastlanılmamıştır. Biz bu tezimizde vergi kanunları dışındaki kanunlarda yer alan vergi ile ilgili istisna ve muafiyetleri ortaya çıkarmış bulunmaktayız. Ancak bu çalışmanın; her bir istisna ve muafiyet yönünden; istisna ve muafiyetin Türkiye ekonomisine katkısı ve bu istisna ve muafiyet dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti bütçesinin ne kadarlık bir gelirden mahrum olduğunun ve bu muafiyet ve istisnaların sosyal fonksiyonunun hala gerekli olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. The aim of my master thesis with the subject of The examination of the exeptions and the exemptions of the other acts excluding the acts existing in the tax lawis to determine the exclusions and the exemptions existing tax laws and to prepare a database to enlight the researchers. I would like to mention that there are more provisons about the tax on lots of other tax acts excluding the acts existing in the basic tax laws ( as Income Tax Law , Corporation Tax Law , Value Added Tax Law) The first part of my thesis includes the explanation of the meanings tax , Exemption and Exclusion In the second part tax acts are listed in order and shortly defined.Tax acts are divided into three parts as revenues , property tax , tax over expenses. In the third part the acts excepted tax acts are defined as the acts which includes exemptions and the acts which includes exclusions The tax acts which includes exemptions are divided into three sections as acts for natural persons acts for public organizations acts for legal entitiy The tax acts which includes exclusions are divided into four sections as salary exclusions property exclusions procedure exclusions Aid and gift exclusions.Also exclusions required the CPA certification are added at the end of this part. There isn't any research made by the organizations about the contributions of these exemptions and exclusions on the Turkish economy and the lack amount of the income for the budget. In my thesis I worked on the subject of exclusions and exemtions of the other acts excluding the acts existing in the tax law.This study should be examined by the help of the researches which should be made to define above mentioned subjects.