Publication: Enflasyon ortamında yatırım projelerinin hazırlanması ve proforma nakit akış tablosunun düzenlenmesi
Abstract
Çalışmanın amacı, enflasyonlu ortamlarda yatırım projesi analizi yapılırken karşılaşılabilecek sorunların ortaya konulması ve çözümleri için bazı önerilerin yapılmasıdır. Enflasyonlu ortamda yatırım analizi yapmak, birçok komplike yaklaşımları ve büyük bilgisayar çalışma sayfalarının oluşturulmasını gerektirmektedir. Öncelikle enflasyon tanımı üzerinde durulması gerekmektedir. Enflasyon basit tanımıyla fiyatların devamlı artmasıdır. Buna sebep olarak ta, genellikle para miktarının, üretilen mal ve hizmetten fazla artması gösterilir. Oluşum nedenlerine göre enflasyon genelde 4 bölüme ayrılır: talep enflasyonu, maliyet enflasyonu, durgunluk içinde enflasyon ve fiyat enflasyonu. Enflasyon ulusal ekonomiyi etkilemektedir. Sabit gelirliler, enflasyon nedeniyle satınalma gücü kaybına uğrar, vergi adaleti bozulur, tasarruflar ve yatırımlar azalır, ithalat ihracata göre avantajlı olur. Enflasyonun şirket yönetimine de etkisi bulunmaktadır. Bu etkiler stratejik planlama, operasyon planlaması, bütçe ve temettü politikası üzerinde görülmektedir. Enflasyon, para birimini ölçü olarak kabul etmesi nedeniyle muhasebe üzerinde de etki etmektedir. Muhasebesel sonuçlar, farklı zamanlardaki para birimlerini birleştirdiğinde, farklı satınalma güçlerini biraraya getirmiş olmaktadır. Bu nedenle finansal tablolarda çeşitli düzeltmelerin yapılması gerekmektedir. Finansal tablolarda enflasyon etkilerini azaltmak için genel fiyat endeksi, özel fiyat endeksi, cari maliyet ve bu metodların karışımından oluşan yöntemlerin kullanılmasını savunan bilim adamları bulunmaktadır. Finansal tablolarda enflasyon etkisini arındırma konusunda uygulanacak yöntemlerde bile bir uzlaşma sağlanmış değildir. Tezin konusu iş yatırım projelerinin hazırlanmasıdır. İş yatırımı, gelecekte makul bir süre için gelir, yarar sağlayacağı beklenen maddi ve maddi olmayan üretim güçlerine yapılan harcamalardır. Hukuki, ekonomik, teknik ve mali yapılabilirliğe sahip plana ise yatırım projesi denilmektedir. Yatırımları ana türleriyle kapasite yaratan, kapasite yaratmayan, talebe uymayı amaçlayan ve karşılıklı etkileşimle oluşan yatırımlar olarak gruplayabiliriz. Yatırım projelerini; devlet, yönetim, ortaklar, borç verenler, sermaye piyasası kurumları, çalışanlar, tüketiciler farklı ilgileri nedeniyle farklı kriterlere göre değerlendirirler. Yatırım projeleri hazırlanırken öncelikle ekonomik yönden çalışmalar yapılır. İşkolundaki mevcut gelişmeler incelenir, gelecekteki gelişmeler tamin edilir, pazar analizi yapılır. Yapılacak yatırımın kapasitesi belirlenir, teknoloji ve kuruluş yeri seçilir. Üretilecek mal veya hizmetin maliyeti hesaplanır. Daha sonra bu veriler finansal tablolara aktarılır. Bu esnada kuruluş ve işletme dönemi yatırım harcamaları hesaplamalara dahil edilir. Yatırımın nasıl finanse edilebileceği incelenerek, yatırımın verimliliği ortaya çıkartılmaya çalışılır. Girişimci açısından yatırımın geri ödeme süresi, net bugünkü değeri, fayda/ maliyet oranı, iç verim oranı gibi kriterler yatırımın verimliliğinin bir göstergesi olarak kullanılır. Ulusal ekonomi açısından ise katma değer, yaratılan istihdam önem kazanmaktadır. Enflasyon, yatırım analizinin riskini artırmakta, verimlilik hesaplarını zorlaştırmaktadır. Enflasyonsuz ortamlarda verimli çıkabilecek yatırımlar, enflasyon nedeniyle verimsiz olarak hesaplanabilmektedir. Enflasyonun finansal tablolara entegrasyonu bile büyük bir problemdir. Öncelikle enflasyon öngörülmeli, daha sonra bu öngörünün hesaplara nasıl yansıtılacağı tesbit edilmelidir. Enflasyonlu ortamlarda kurun da belirsizliği, yabancı yatırım malları kullanacak veya ürünleri ihraç edilecek yatırımların analizlerine bir belirsizlik daha eklemektedir. Enflasyon olması durumunda sabit kıymet değerleri yıllar içinde artacak, birçok girdinin maliyeti ve ürünlerin satış fiyatı yükselecek, ticari borçlar, stok değerleri, ticari alacaklar artacak, vergilerin hesabı zorlaşacak, ek finansmana ihtiyaç duyulacak, finansal maliyetler yükselecektir. Enflasyon verimlilik rakamlarını da komplike bir şekilde değiştirmektedir. %10 enflasyon, verimi %10 değiştirmemek-tedir.Bunun nedeni, enflasyonun analizdeki rakamlara farklı şekillerde etki etmesidir. Yatırım analizleri yapılırken gelecekteki piyasa fiyatlarının tahmini, sabit veya cari fiyatların kullanımı ve iskonto oranının belirlenmesi için çalışmalar yapılmalıdır. Enflasyonun yatırım analizine etkisini en aza indirgemek için çeşitli metodlar geliştirilmiştir. Bunlar simülasyon teknikleri, hızlandırılmış amortisman yöntemleri, para çıkışını azaltıcı önlemler ve analizde bir yabancı para biriminin kullanılması olarak sıralanabilir. Analizin yabancı para biriminde yapılması, en çok tercih edilen yöntemdir. Bu metodda, çevir/ düzelt ve düzelt/ çevir olarak isimlendirilen iki ayrı yaklaşım mevcuttur. Ancak sadece yabancı para birimlerine dayanılarak yapılan yatırım analizleri yanlış sonuçlar vermektedir. Yabancı para birimi ile beraber fonksiyonel para biriminin de hesaplara katılması gerekmektedir. Verimlilik değerlendirmeleri, proforma nakit akışı tablosu kullanılarak yapılmaktadır. Bu tablo oluşturulurken satışlar, kar marjı, işletme sermayesi, vergi hesaplamalarına enflasyonun etkesi katılmalıdır. Oluşturulan bu rakamlar baz alınarak uzun vadeli projeksiyonlar hazırlanmalıdır. Enflasyon ve devalüasyon varsayımları kullanılarak analizin bazı bölümlerine TL üzerinden işlemler eklenmeli, amortisman ve kur farkı düzeltmeleri yapılmalıdır. TL ve yabancı para birimlerinin beraber kullanıldığı bu nakit akımlarından faydalanılarak verimlilik hesapları yapılmalıdır. Sonuç olarak düşük enflasyon değerleri, yapılan hataların en aza inidirilmesi için faydalı olacaktır.
Purpose of the study is to define the problems which can be encountered while preparing feasibility studies in inflationary environments and propose some solutions to the problems. Preparing feasibility analyses in inflationary environments entails many complicated approaches and working with big spreadsheets. First we have to define inflation. It is generally defined as constantly increase in price levels. Reason for this is the higher increase of the money volume than the increase in goods and services in the economy. Inflation effects the national economy as a whole. Fixed income portion of society loses purchasing power, justice in taxation is violated, savings and investments decrease, imports get adventegous with regard to exports and so on. Inflation also affects the company management. Main areas effected are strategic planning, operational planning, budgeting and divident policy. Inflation effects accounting as money is the main scaling factor in this area. Accounting results sum up amounts which are recorded with different purchasing powered currencies. For this reason, financial reports have to be corrected. There are some methods to correct purchasing power problem of money such as general index approach, special index approach, current cost approach. There is no consensus on the model to be used to correct the financial reports either. The thesis includes preparation of business investment projects. Business investment means spendings to goods and services which will generate profits in the future for a period of time. Investment project means a plan which has a feasibility in law, economic, technical and financial sides. Investments can be classified as capacity generating, non-capacity generating and formed by interaction investments. Investment projects are valued in different aspects by the state, management, shareholders, capital market authorities, workers, and consumers. While making feasibity analysis of investments, first economic studies have to be prepared. Current developments in the market are surveyed, future developments predicted, market analysis is performed. The capacity of the investment is determined. Technology and establishment areas are searched. The product or service cost to be produced is calculated. Afterwards, these information are gathered on financial statements. Meanwhile set up and working capital requirements are included to the calculations. Financing and feasibility of investment is clearified. Payback period, internal rate of return, net present value, cost/ value ratio methods are used as indicators of feasibility of the investment. Inflation increases the analysis risk of the investment, making return calculations much harder. Investements which prove to be feasible in non inflationary environments can be classified as infeasible in inflationay environments. Integration of inflation to financial statements is a major problem in the analysis. First inflation rate has to be forecasted, then inclusion of this value to calculations have to be considered. Indeterminacy in foreign currency rate involves another uncertainity to the feasibility studies which include foreign goods. Inflation also effects return values in a complex way. 10% inflation does not effect return values by 10%. Reason for this is that the effection rate of inflation on costs and returns is different. While making investment analysis, future prices, current or real price usage and discount rate have to be designated. Some methods are developed to decrease the inflation effect to a minimum. These are simulation techniques, accelereted amortisation methods, cautions to decrease cash spending and usage of a foreign currency in the analysis. Performing the analysis in a different currency is the method which has widespread use. This method has two approaches as translate/ restate and restate/ translate. But analyses depending solely on foreign currency calculations gives out wrong results. Functional currency has to be included in the calculations with the foreign currency at the same instance. Return calculations are have to be done using projected cash flow statements. While preparing this statement, sales, profit margin, working capital, tax calculations have to consider the effects of inflation. After these values are defined, long range projections are to be prepared depending on these values. Inflation and devaluation forecasts have to be used in some parts of the analysis and functional currency calculations have to be added especially in depreciation and parity change costs. Return calculations have to be prepared using functional and foreign currency cash flows at the same time. As a result, it can be said that low inflation rates are necessary to decrease errors in the studies.
Purpose of the study is to define the problems which can be encountered while preparing feasibility studies in inflationary environments and propose some solutions to the problems. Preparing feasibility analyses in inflationary environments entails many complicated approaches and working with big spreadsheets. First we have to define inflation. It is generally defined as constantly increase in price levels. Reason for this is the higher increase of the money volume than the increase in goods and services in the economy. Inflation effects the national economy as a whole. Fixed income portion of society loses purchasing power, justice in taxation is violated, savings and investments decrease, imports get adventegous with regard to exports and so on. Inflation also affects the company management. Main areas effected are strategic planning, operational planning, budgeting and divident policy. Inflation effects accounting as money is the main scaling factor in this area. Accounting results sum up amounts which are recorded with different purchasing powered currencies. For this reason, financial reports have to be corrected. There are some methods to correct purchasing power problem of money such as general index approach, special index approach, current cost approach. There is no consensus on the model to be used to correct the financial reports either. The thesis includes preparation of business investment projects. Business investment means spendings to goods and services which will generate profits in the future for a period of time. Investment project means a plan which has a feasibility in law, economic, technical and financial sides. Investments can be classified as capacity generating, non-capacity generating and formed by interaction investments. Investment projects are valued in different aspects by the state, management, shareholders, capital market authorities, workers, and consumers. While making feasibity analysis of investments, first economic studies have to be prepared. Current developments in the market are surveyed, future developments predicted, market analysis is performed. The capacity of the investment is determined. Technology and establishment areas are searched. The product or service cost to be produced is calculated. Afterwards, these information are gathered on financial statements. Meanwhile set up and working capital requirements are included to the calculations. Financing and feasibility of investment is clearified. Payback period, internal rate of return, net present value, cost/ value ratio methods are used as indicators of feasibility of the investment. Inflation increases the analysis risk of the investment, making return calculations much harder. Investements which prove to be feasible in non inflationary environments can be classified as infeasible in inflationay environments. Integration of inflation to financial statements is a major problem in the analysis. First inflation rate has to be forecasted, then inclusion of this value to calculations have to be considered. Indeterminacy in foreign currency rate involves another uncertainity to the feasibility studies which include foreign goods. Inflation also effects return values in a complex way. 10% inflation does not effect return values by 10%. Reason for this is that the effection rate of inflation on costs and returns is different. While making investment analysis, future prices, current or real price usage and discount rate have to be designated. Some methods are developed to decrease the inflation effect to a minimum. These are simulation techniques, accelereted amortisation methods, cautions to decrease cash spending and usage of a foreign currency in the analysis. Performing the analysis in a different currency is the method which has widespread use. This method has two approaches as translate/ restate and restate/ translate. But analyses depending solely on foreign currency calculations gives out wrong results. Functional currency has to be included in the calculations with the foreign currency at the same instance. Return calculations are have to be done using projected cash flow statements. While preparing this statement, sales, profit margin, working capital, tax calculations have to consider the effects of inflation. After these values are defined, long range projections are to be prepared depending on these values. Inflation and devaluation forecasts have to be used in some parts of the analysis and functional currency calculations have to be added especially in depreciation and parity change costs. Return calculations have to be prepared using functional and foreign currency cash flows at the same time. As a result, it can be said that low inflation rates are necessary to decrease errors in the studies.