Jensen’ın beyin temelli öğrenme modeline dayalı etkinliklerin ilkokul dördüncü sınıf Türkçe dersinde uygulanması

Abstract

Jensen’ın Beyin Temelli Öğrenme Modeli’ne dayalı etkinliklerin ilkokul dördüncü sınıf Türkçe dersinde uygulanmasını kapsayan bu çalışmanın temel amacı; modelin öğrencilerin dil becerileri üzerindeki etkisini belirleyerek okuma, dinleme, yazma ve konuşma becerilerine ilişkin kazanımlara ulaşma düzeylerini ne yönde etkilediğini ortaya koymaktır. Bu temel amaç çerçevesinde öğrencilerin bu modele uygun olarak işlenen Türkçe dersine ve bu ders kapsamında edinilen öğrenmelere ilişkin görüşlerini belirlemek hedeflenmiştir. Karma yönteme uygun olarak tasarlanan araştırmanın çalışma grubu kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yoluyla belirlenmiş, Üsküdar’daki bir devlet ilkokulunun dördüncü sınıfına devam eden 14’ü kız, 14’ü erkek olmak üzere 28 öğrenci çalışma grubuna dâhil edilmiştir. Çalışma kapsamında beyin temelli öğrenme yaklaşımının temel bileşenlerinden olan müzik, beslenme, su, uyku, stres, duygular, motivasyon ve hareket (fiziki aktivite) unsurları dikkate alınarak ve öğrenme ortamında bu yaklaşımın felsefesine uygun şekilde gerekli fiziki düzenlemeler yapılarak planlama sürecinin ön koşul uygulamaları yerine getirilmiştir. Jensen (2008) tarafından ortaya konulan planlama taslağı doğrultusunda ilkokul dördüncü sınıf Türkçe dersine yönelik beyin temelli bir program geliştirilmiş ve beyin temelli öğrenmenin ilkeleri göz önünde bulundurularak ön açıklama, hazırlık, başlama ve kazanım, ayrıntılandırma, kuluçka ve bellek kodlama, doğrulama ve güven kontrolü, kutlama ve bütünleşme aşamalarına uygun olarak planlama yapılmıştır. Araştırma kapsamında nitel ve nicel veri toplama araçları birlikte kullanılmış; yarı yapılandırılmış görüşme formu, öğrenme günlüğü ve araştırmacı tarafından geliştirilen performans değerlendirme formlarından hareketle doldurulan kazanım değerlendirme formu aracılığıyla veriler toplanmıştır. Kazanım değerlendirme formu aracılığıyla toplanan verilerin analizinde iki aşama takip edilmiştir. Öncelikle uygulama süreci öncesinde ve sonrasında öğrencilerin kazanımlara ulaşma düzeyleri belirlenmiş ve her kazanım için tüm düzeylerdeki öğrenci sayıları tespit edilerek raporlaştırılmıştır. İkinci aşamada ise uygulama öncesi ve sonrasında öğrencilerin okuma, dinleme, yazma ve konuşma kazanımlarına ulaşma düzeyleri arasında anlamlı farklılık olup olmadığını tespit etmek için SPSS programından yararlanılmış ve bu amaçla Wilcoxon işaretli sıra testi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öğrenme günlüğü aracılığıyla elde edilen verilerin çözümlemesinde ise içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Bu süreçte tümevarımcı analiz tekniği benimsenerek ham veriler üzerinde kodlama işlemi yapılmış ve ilişkili kodları içerisinde barındıran temalara ulaşılmıştır.Araştırma bulguları Jensen’ın beyin temelli öğrenme modelinin Türkçe dersi kapsamında yer alan alıcı dil becerileri olan okuma ve dinleme ile ifade edici dil becerileri olan yazma ve konuşma üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu, bu modele uygun olarak işlenen derslere ilişkin öğrencilerin olumlu görüşler ortaya koyduklarını, bu dersleri “eğlenceli” ve “verimli” şeklinde ifade ettiklerini ve Türkçe derslerinin beyin temelli öğrenmeye uygun olarak işlenmeye devam edilmesine ilişkin olumlu yönde görüş bildirdiklerini göstermiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü tarafından planlanan hizmet içi eğitim faaliyetlerinde beyin temelli öğrenmenin öğretmenler tarafından sınıflarda uygulanmasını sağlayacak etkinliklere yer verilmesi, Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu tarafından gerçekleştirilecek olan program geliştirme çalışmalarında bu yaklaşımın dikkate alınması ve diğer araştırmacılar tarafından bu yaklaşıma ilişkin kapsamlı çalışmaların yapılması yönünde öneriler geliştirilmiştir.

The main purpose of this study, which covers the implementation of the activities based on Jensen's Brain-Based Learning Model in the fourth grade Turkish course in elementary school, is to determine how the model affects the achievement level of learning outcomes related to reading, listening, writing and speaking skills by determining its effect of the students’ language skills. Within the framework of this main purpose, it is aimed to determine the opinions of the students about the Turkish course taught according to this model and about the learning acquired in these courses. The study group of the research, which was designed in accordance with the mixed method, was determined through the convenience sampling method and 28 students 14 of whom were girls and 14 were boys studying in the fourth grade elementary school in Üsküdar were included in the study group.Within the scope of the study, prerequisite applications of the planning process were fulfilled by taking into account the elements such as music, nutrition, water, sleep, stress, emotions, motivation and movement (physical activity), which are the main components of the brain-based learning approach, and by making the necessary physical arrangements in accordance with the philosophy of this approach in the learning environment. In line with the planning draft put forward by Jensen (2008), a brain-based program for the fourth grade Turkish course in elementary school was developed and planning was made in accordance with the stages of pre exposure, preparation, initiation and acquisition, elaboration, incubation and memory encoding, verification and confidence check, celebration and integration by taking into account the principles of brain-based learning. Qualitative and quantitative data collection tools were used together in the research. Accordingly, the data were collected through the semi-structured interview form, the learning diary and the learning outcome evaluation form prepared based on the performance evaluation form developed by the researcher. Two stages were followed in the analysis of the data collected through the learning outcome evaluation form. First, students’ achievement level of learning outcomes was determined before and after the implementation process, and the number of students at all levels was determined and reported for each learning outcome. Secondly, SPSS program was used to determine whether there was a significant difference between the students’ achievement levels of learning outcomes related to reading, listening, writing and speaking before and after the implementation and Wilcoxon signed-rank test was employed for this purpose. Content analysis technique was used in the analysis of the data obtained through the semi-structured interview form and the learning diary. In this process, coding was done on the raw data and themes containing the related codes were reached by adopting the inductive analysis technique. The findings of the research show that Jensen's Brain-Based Learning Model has a significant effect on receptive language skills, reading and listening, and expressive language skills, writing and speaking. Also, it was found that students had positive opinions about the courses taught according to this model, they described these courses as “entertaining” and “efficient” and they expressed a positive opinion about continuing the Turkish courses in accordance with brain-based learning.In line with the findings, it was suggested that the activities that will enable the implementation of brain-based learning in the classroom by teachers should be integrated into in the in-service training activities planned by the General Directorate of Teacher Training and Development of the Ministry of National Education, this approach should be taken into consideration in the program development studies to be carried out by the Board of Education and Discipline of the Ministry of National Education, and other researchers should carry out comprehensive studies on this approach.