Eurobond piyasaları ve Türkiyenin dış borçlanması

Abstract

EUROBOND PİYASALARI VE TÜRKİYE'NİN DIŞ BORÇLANMASI Uluslararası piyasalardan fon temini özellikle Gelişmekte Olan Ülkeler açısından gün geçtikçe önem kazanan bir konudur. Türkiye'nin de içinde olduğu bu ülkeler, yetersiz tasarrufları ve döviz rezervleri sebebiyle, dış borçlanmayı bir finansman türü olarak seçmektedirler. Uluslararası sermaye piyasaları, tahviller, hisse senetleri ve portföy yatırımlarından oluşmaktadır. Eurobond piyasaları ise tahviller alanında en önemli sektörü oluşturmaktadır. Eurobond (Eurotahvil), ihracı uluslararası bir konsorsiyum ile birden çok ülkede eşanlı olarak banka ve/ veya yatırım bankaları tarafından gerçekleştirilen tahvildir. Eurobond'un tarihsel gelişimine baktığımızda, özellikle Eurodolar süreci ile paralel bir gelişme izlediğini ve yıllar boyunca ekonomik olayların ve piyasa ihtiyaçlarının etkisiyle kendi kurum ve kuruluşlarını, çeşitlerini ve piyasa işleyişini biçimlendirdiğini görmekteyiz. Gelişmekte Olan Piyasalar (Emerging Markets), uluslararası tahvil piyasaları açısından önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle yüksek getiri açısından cazip olan bu piyasalarda, 1999 yılında 72.3 milyar dolarlık ihraç gerçekleştirilmiştir. Türkiye, 1999'daki 5.8 milyar dolarlık ihracıyla en çok ihraç gerçekleştiren beş ülke içinde bulunmaktadır. Türkiye'nin dış borçlanmasına tarihsel açıdan baktığımızda, Osmanlı dahil, krize girilen her dönemde kısa vadeli borçların çok arttığını görüyoruz. Dış borç stokunun 111.2 milyar dolara ulaştığı, milli gelirin ise 185.1 milyar dolara gerilediği 1999 yılında dış borç stoku milli gelirin % 60.1'i kadar bir büyüklük oluşturmaktadır. 15.42 milyar dolarla Türkiye'nin toplam dış borcunda % 13.8'lik bir yer tutan tahvil stoku, uygulamaya konulan son istikrar evesinde, iç borcun dış borca çevrilmesiyle artacak ve özellikle Eurobond piyasaları daha sık gündeme gelecektir. Türkiye, borçlanmaya devam ederken, asıl önemli olanın ekonomik dengeleri sağlamak olduğunu unutmamalı ve alınan bu borçların nasıl kullanıldığına dikkat etmelidir. EUROBOND MARKETS AND FOREIGN DEBT OF TURKEY International financing is getting more and more important for the emerging countries. These countries, including Turkey, have chosen foreign debt as a financing way due to their insufficient savings and fx reserves. International capital markets consist of bonds, equities and portfolio investments. Eurobond market is the most important sector in the international bond market. Eurobonds are international bond issues underwritten by an international syndicate of banks and sold principally, and at times exclusively, in countries other than the country of the currency in which the bonds are denominated. Over the years, the international bond market has undergone substantial change in line with the Eurodollar Market, established its own institutions and settled regulations according to the economic developments and needs of the financial markets. With their high-yield returns, Emerging Markets have a special place in international bond markets. Emerging Markets issuers placed $ 72.3 billion of external bonds in 1999 and Turkey joined the ranks of the top five largest issuers, having placed $ 5.8 billion. When we look at the history of the foreign debt of Turkey, we notice that it faced a crisis whenever the short-term debt increased. In 1999, the total external debt of Turkey reached $111.2 billion, nearly % 60.1 of GDP. The stock of external bonds amounted $ 15.42 billion and it equals % 13.8 of total foreign debt of Turkey. According to the recent economic programme, Turkey is trying to increase foreign debt and that means Eurobond Markets will be more popular in the near future. Turkey must consider economic priorities using these funds.