Kripto paraların vergilendirilmesi : karşılaştırmalı analiz

Abstract

Ticari hayatın değişmez bir parçası olan paranın gelişimi, teknolojiye bağlı olarak şekillenmektedir. İnternetin hayatımıza kattığı e-ticaret ile insanlar alternatif ödeme araçlarına yönelmişlerdir. Bu yüzden dijital ve sanal paraların kullanımı da giderek artmaktadır. Gelişen teknolojinin parçası olan kripto paralar, merkezi otoriteye bağlı kalmadan bireyler arasında para transferine imkân vermektedir. Kripto paraların güvenlikleri ise çeşitli kriptolojik sistemlerle sağlanmaktadır. Temelleri 2008 yılında atılan kripto paralar, alternatif ödeme aracı olarak mevcut para birimlerinin muadilleri olarak görülmüşlerdir. Ancak kısa sürede finans alanında bazı zafiyetler doğurduğu tespit edilen kripto paraların devletler tarafından regüle edilme ihtiyacı ortaya çıkmış ve bu hususta yapılması gereken düzenlemeler Türkiye ile beraber Dünyada da tartışılmaya başlamıştır. Söz konusu düzenlemelerin başında ise kripto paraların vergilendirilmesi gelmektedir. Bu bağlamda da ülkeler farklı vergileme yaklaşımları benimsemekte ve vergilemede özelinde yeni yaklaşımlar geliştirmektedirler. Türkiye özelinde baktığımızda henüz kripto paralar ile ilgili bir mevzuat bulunmamaktadır. Türkiye’de tartışılan yaklaşımlardan kripto paranın emtia, menkul kıymet yahut para olarak tanımlanacak şekilde bir hukuki tanımlaması yapılmamıştır. Bununla birlikte kripto paraların; alımı, satımı, kullanımı veya madenciliği de yasaklanmamıştır. Bu kapsamda, çalışmada paranın tarihsel süreci ve evriminin son adımı olan kripto paralar incelenecek ve bu para birimlerinin özellikleri ve fonksiyonları da ele alınacaktır. Ayrıca blokzincir teknolojisi ve blokzincire özgü olan kavramlar açıklanacaktır. Son bölümlerde ise kripto paraların vergisel boyutuna değinilecek bazı ülkelerin vergileme anlayışlarının yanı sıra Türkiye’deki yaklaşımlara da yer verilecektir.