Heterodoks istikrar politikaları ve Türkiye

Abstract

Heterodoks istikrar politikaları, yüksek enflasyonu önlemeye yönelik olarak uygulanan bir tedbirler bütünüdür. Geleneksel istikrar politikası araçları yanında kapsamlı fiyat ve ücret kontrolleri gibi gelirler politikası unsurlarını da içermesi ve istikrar uygulamasında bir şok tedavisi yönteminin seçilmiş olması nedeniyle bu programlar heterodoks şok olarak adlandırılmaktadır. Bu programların amacı ekonomik faaliyetlerde ve istihdam düzeyinde bir gerileme yaratmadan, enflasyonu kısa bir sürede ve kesin olarak aşağıya çekmektir. Heterodoks istikrar programları 1980'li yıllarda gündeme gelmiş, özellikle ağır dış borç yükü altındaki Latin Amerika ülkelerinde ve en başarılı uygulama örneği olan İsrail'de uygulanmıştır. Türkiye'de enflasyon 1973-1974 yılları arasında petrol fiyatlarındaki yüksek artışlarla başlamış, dış ticaret ve bütçe açıkları ile kalıcı bir nitelik kazanmıştır. Özellikle de 1980'li yılların başından bu yana kronik yüksek bir enflasyon vardır. Enflasyonu düşürmede deneyimli ülke uygulamaları bilinmektedir. Siyasi istikrar ve kararlılık yanında toplumsal uzlaşma zemininin yaygınlaştırılarak akılcı ekonomik tedbirler alınmalı ve uygulanmalıdır. Heterodox stabilization policies are all measures that are used for preventing higher inflation. These programmes are called 'heterodox shock' because they include both conventional stabilization policies tools and incomes policies elements such as detailed wage and price controls, and because a shock treament method is selected in stability application. The aim of this program is decreasement of inflation certainly in a short time without creating any decreasement in economical activity and employment level. Heterodox stabilization policy is first come to light in 1980s and was applied (successfully) in Israel and especially Latin Amerika Çountries which are in dept very heavily foreign country. In Turkey inflation was started in 1973-1974 with the higher increasement of oil prices, and was established with foreign trade and budget deficit. There have been cronical higher inflation since 1980s. It is known all experienced country applications about decreasing inflation. Reasonable economical measurements are established and applied political stability and decided applications with social agreement must be obtained.